یادداشت

در چند سده اخیر که به مرور زمان واحدهای سیاسی دولت-ملت تشکیل شد و امپراطوری‌های پیشین به تدریج فروپاشید، نیاز به یک روایت برای تعریف ملت احساس ‌شد. این روایت‌سازی‌ها در نخستین تلاش ثبات تاریخی، نژادی، زبانی، فرهنگی و مذهبی

مردم، برای امثال عزت‌الله ضرغامی بیش از ۳ دهه هیچ ارزشی نداشتند. نظام اوجب بود و برای حفظ نظام، ریختن خون حتی امام زمان هم مباح شمرده‌می‌شد. همین الان جناب ضرغامی جرأت نقد سخنان آیت‌الله خمینی که گفته بود: «حفظ

اسرائیل در بعد از ظهر ۹ سپتامبر حمله‌ای به دوحه انجام داد وسعی کرد مقامات ارشد حماس را هدف قرار داده دهد ــ اقدامی بی‌سابقه در پایتخت قطر، جایی که بزرگ‌ترین پایگاه نظامی ایالات متحده در خاورمیانه مستقر است. این

نظریه «انسان کامل» عرفان نظری ابن‌عربی که مصداق عینی آن را محمد پیامبر اسلام معرفی می‌کند از یک‌سو، و انبوهی از احادیث موجود در آثار روایی شیعه که محمد را انسانی مافوق، مقدس، معصوم و مبرا از خطا می‌داند؛ انسانی

در ادوار مختلف، به‌ویژه پس از اعتراضات سال‌های ۱۳۹۶ به بعد، که ثقل تحولات در ایران و نسبت جمهوری اسلامی با مردم و جامعه وارد فاز سراشیبی و سقوط شده است، مقالات متعددی درباره چرایی بقای این حکومت نوشته شده‌اند.

شواهد نشان می‌دهد که جامعه ایران در چنان وضعیت بحرانی گرفتار آمده است که به نظر می‌رسد پیشتر، نظیر آن را به خود ندیده باشد. اکنون جریانات سیاسی تندرو، قدرت سیاسی را در دست دارند در حالی که از حکمرانی

۱. مقدمه پیدایش، پویش و فرسایش مناسک، آیین‌ها و سنت‌های مذهبی، و در اینجا مذهب شیعه اثنی‌عشری، جزئی از فرهنگ جامعه است و دارای تاریخ درازآهنگی است. مناسک، آیین‌ها و سنت‌های مذهبی در زمینه و زمانه معینی از تاریخ فرامی‌رویند،

در میان جماعت حوزویان که اکثر آنان یا مرعوب زورند و در نتیجه خاموش، منفعل و نظاره‌گر ظلم و ستمی که بر مردم می‌رود، و یا مزدور زر که لاجرم حامی تمام‌قد نظام ولایی و غلام حلقه‌به‌گوش یک ولی فقیه

تجربه تاریخی ایران نشان داده است که تغییرات بنیادین سیاسی، به‌ویژه از درون جامعه، اغلب با هزینه‌های انسانی، اقتصادی و اجتماعی بسیار سنگینی همراه بوده است. پس از انقلاب ۱۳۵۷ و جنگ هشت‌ساله ایران و عراق، جامعه ایرانی وارد فاز

مقدمه گذار سیاسی به سوی دموکراسی یا تغییرات ساختاری در نظام‌های استبدادی و اقتدارگرا نیازمند مشارکت گسترده و پایدار مردمی است. در ایران، با وجود موج‌های متعدد اعتراضی در دهه‌های اخیر، از جمله جنبش سبز (۱۳۸۸)، اعتراضات آبان ۱۳۹۸، و

مفهوم وطن و وطن‌دوستی، مفاهیمی ریشه‌دار در تاریخ اندیشه سیاسی و فرهنگی‌اند، اما نحوه درک و تفسیر آن‌ها به‌شدت وابسته به نوع نظام سیاسی حاکم بر جامعه است. «وطن» در ساده‌ترین معنا، سرزمینی است که فرد به آن احساس تعلق

(متن گفتار ایراد شده در نشست «فلسفه به وقت جنگ» در مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه‌ی ایران) حقیقت، نقطه‌ی عزیمت این گفتار کوتاه است. حقیقت، تمام حقیقت، در مشت هیچ کس نیست. جزم‌اندیشی و نابردباری جایی آغاز می‌شود که آدمی

در چند روز گذشته چندین بیانیه سیاسی از سوی کنشگران و نیروهای سیاسی صادر شد. بیانیه‌های سیاسی، جدا از اعلان مواضع، نشانه و نمود ادراک نیروهای سیاسی از شرایط عینی، تحلیل و ارزیابی دیگر نیروهای رقیب و بدیل و پویایی‌های

«جمهوری اسلامی» برخلاف باطن خالی‌اش، سخن‌گویِ بلندگو بسیار دارد، و هر سخن‌گویی وظیفه دارد بخشی از مواضع حکم‌رانیِ درمانده حال حاضر را منعکس کند. این مواضع، طیفی «از صفر تا صد» را در بر می‌گیرد. به‌خاطر همین استاندارهای صدگانه، طی

رهرو آن نیست که گه تند و گهی خسته رود، رهرو آن است که پیوسته و آهسته رود. میرحسین موسویِ متأخر، بیش از شانزده سال است که در سلوک سیاسیِ تحسین‌برانگیزش، به‌رغم پرداخت هزینهٔ سیاسیِ سنگین، ثابت‌قدم بوده، مجدانه و

مجلس شورای اسلامی با تصویب دو فوریت، بررسی لایحه‌ی «مقابله با انتشار محتوای خبری خلاف واقع در فضای مجازی» را در دستور کار قرار داده است. این لایحه به امضای مسعود پزشکیان رسیده و به نظر می‌رسد در فضای امنیتی

تجربه تاریخی ایران نشان داده است که تغییرات بنیادین سیاسی، به‌ویژه از درون جامعه، اغلب با هزینه‌های انسانی، اقتصادی و اجتماعی بسیار سنگینی همراه بوده است. پس از انقلاب ۱۳۵۷ و جنگ هشت‌ساله ایران و عراق، جامعه ایرانی وارد فاز

نزدیک به یک دهه پیش «علی خامنه‌ای» در نامه پرسروصدایی به «جوانان غربی» از آن‌ها خواست که برخلاف مشی متعارف و مدرن و توسعه‌یافته‌ای که کشورشان برای حفظ «کرامت انسانی» و پیشرفت‌های فردی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و … آن‌ها در

این دست‌خط یکی ترس‌خورده نبود که قایمکی و با ترس‌ولرز آن‌را روی دیواری نوشته بود. از جنس آن نوشته‌هایی نبود که پشت دری و یا دیوار کوچه و دانشگاه و … با دلی لرزان و اما پر از امید نوشته

وقتی یک ماهواره وارد مدار زمین می‌شود، تنش‌های شدیدی را تجربه می‌کند. این تنش‌ها، که در مراحل مختلف ورود به مدار رخ می‌دهند، می‌توانند عملکرد آن را مختل کرده یا حتی به نابودی‌اش منجر شوند، اگر از پیش برای آن‌ها

یوسف تیموری، بازیگر طنز که سالها با بازی‌های خود، لبخند بر لبان مخاطبان می‌نشاند در جریان یک گفت‌وگو که از شبکه نسیم صداوسیمای جمهوری اسلامی پخش شد، با اشاره به «افراطی‌گری» در جامعه ایران، خطاب به زنان ایرانی گفت: “اگر

  سال 97 بعد از بازگشت تحریم ها خامنه ای طی یک سخنرانی اعلام کرد که: جنگ نخواهد شد و مذاکره نخواهیم کرد. امروز تهی بودن چنین نگاهی بر همگی عیان شده است. برخلاف پیشگویی مقام معظم هم جنگ شد

شدت ستمی که بر مهندس موسوی رفته و می رود، توان هر انتقادی را نسبت به او می کاهد. اما همه می دانیم که دوران سختی است و ما آدمهای این دوران سخت و ناگزیر از دست یازیدن به سختی

در میانه یکی از بحرانی‌ترین فصل‌های تاریخ جمهوری اسلامی، حمله‌ به ساختمانی محرمانه که جلسه شورای امنیت ملی در آن در حال برگزاری بود، نه فقط ضعف امنیتی که عمق نفوذ اطلاعاتی خارجی در بالاترین سطوح تصمیم‌سازی کشور را آشکار

بیش از چهل سال جمهوری اسلامی کوشید با مسلح کردن نیروهای فلسطینی و لبنانی در کنار گوش اسرائیل و سپس احداث پایگاه نظامی در سوریه، جنگی نیابتی علیه اسرائیل را اداره کند بدون آنکه خود مستقیما وارد درگیری نظامی با

«اصل، آزادی اندیشه برای اندیشه‌هایی است که از آن‌ها نفرت داریم.» اولیور وندل هولمز جونیور، قاضی دیوان عالی آمریکا «چاره‌ی گفتار نادرست، گفتار صحیح بیشتر است نه سکوت اجباری» لوئیس برندایس، قاضی دیوان عالی آمریکا خلاصه‌ی بیانیه و موضع آن

خطابم با دستگاه قضای جمهوری اسلامی ایران است؛ نهادی که باید به هر طریق قادر باشد این رضایت و شادمانی را برای جامعه مدنی ایران رقم بزند! ده‌سالگی اسارت آزاده‌ی شریف، مصطفی تاج‌زاده، مصادف است با برهه‌ای که ملت بزرگ