یادداشت

طالع بینی به رسم چت‌جی‌پی‌تی

در گذشته‌ای نه‌چندان دور، طالع‌بینی و ستاره‌بینی نقشی اساسی در زندگی روزمره داشت. تصمیم‌های مهم بر پایهٔ اوضاع کواکب گرفته می‌شد و پادشاهان بیش از همه از منجمان به عنوان مشاور بهره می‌بردند. حتی تا دورهٔ قاجار، ناصرالدین‌شاه بسیاری از

وقتی‌که که رشوه ۴۰۰ میلیون دلاری و پایگاه آمریکا نیز سپر شما نمی‌شوند

اسرائیل در بعد از ظهر ۹ سپتامبر حمله‌ای به دوحه انجام داد وسعی کرد مقامات ارشد حماس را هدف قرار داده دهد ــ اقدامی بی‌سابقه در پایتخت قطر، جایی که بزرگ‌ترین پایگاه نظامی ایالات متحده در خاورمیانه مستقر است. این

سیمای محمد به روایت قرآن

نظریه «انسان کامل» عرفان نظری ابن‌عربی که مصداق عینی آن را محمد پیامبر اسلام معرفی می‌کند از یک‌سو، و انبوهی از احادیث موجود در آثار روایی شیعه که محمد را انسانی مافوق، مقدس، معصوم و مبرا از خطا می‌داند؛ انسانی

بحران بی‌پایان یا افق گذار؟ بازخوانی چهار روایت از ماندگاری جمهوری اسلامی

در ادوار مختلف، به‌ویژه پس از اعتراضات سال‌های ۱۳۹۶ به بعد، که ثقل تحولات در ایران و نسبت جمهوری اسلامی با مردم و جامعه وارد فاز سراشیبی و سقوط شده است، مقالات متعددی درباره چرایی بقای این حکومت نوشته شده‌اند.

نقش اصلاح اندیشه‌ی عمومی در گذار پایدار به دموکراسی

شواهد نشان می‌دهد که جامعه ایران در چنان وضعیت بحرانی گرفتار آمده است که به نظر می‌رسد پیشتر، نظیر آن را به خود ندیده باشد. اکنون جریانات سیاسی تندرو، قدرت سیاسی را در دست دارند در حالی که از حکمرانی

اقتصاد سیاسی «بدعت مقدس»

۱. مقدمه پیدایش، پویش و فرسایش مناسک، آیین‌ها و سنت‌های مذهبی، و در اینجا مذهب شیعه اثنی‌عشری، جزئی از فرهنگ جامعه است و دارای تاریخ درازآهنگی است. مناسک، آیین‌ها و سنت‌های مذهبی در زمینه و زمانه معینی از تاریخ فرامی‌رویند،

در حمایت از یک استاد حوزه علمیه قم

در میان جماعت حوزویان که اکثر آنان یا مرعوب زورند و در نتیجه خاموش، منفعل و نظاره‌گر ظلم و ستمی که بر مردم می‌رود، و یا مزدور زر که لاجرم حامی تمام‌قد نظام ولایی و غلام حلقه‌به‌گوش یک ولی فقیه

چرا تغییر حکومت در ایران از درون اتفاق نخواهد افتاد

تجربه تاریخی ایران نشان داده است که تغییرات بنیادین سیاسی، به‌ویژه از درون جامعه، اغلب با هزینه‌های انسانی، اقتصادی و اجتماعی بسیار سنگینی همراه بوده است. پس از انقلاب ۱۳۵۷ و جنگ هشت‌ساله ایران و عراق، جامعه ایرانی وارد فاز

درماندگی آموخته‌شده به‌مثابه مانع مشارکت در گذار سیاسی در ایران

مقدمه گذار سیاسی به سوی دموکراسی یا تغییرات ساختاری در نظام‌های استبدادی و اقتدارگرا نیازمند مشارکت گسترده و پایدار مردمی است. در ایران، با وجود موج‌های متعدد اعتراضی در دهه‌های اخیر، از جمله جنبش سبز (۱۳۸۸)، اعتراضات آبان ۱۳۹۸، و

وطن و وطن دوستی

مفهوم وطن و وطن‌دوستی، مفاهیمی ریشه‌دار در تاریخ اندیشه سیاسی و فرهنگی‌اند، اما نحوه درک و تفسیر آن‌ها به‌شدت وابسته به نوع نظام سیاسی حاکم بر جامعه است. «وطن» در ساده‌ترین معنا، سرزمینی است که فرد به آن احساس تعلق

حقیقت، رسانه و فروتنی معرفتی

(متن گفتار ایراد شده در نشست «فلسفه به وقت جنگ» در مؤسسه‌ی پژوهشی حکمت و فلسفه‌ی ایران) حقیقت، نقطه‌ی عزیمت این گفتار کوتاه است. حقیقت، تمام حقیقت، در مشت هیچ کس نیست. جزم‌اندیشی و نابردباری جایی آغاز می‌شود که آدمی

بیانیه‌ای برای ایران

در چند روز گذشته چندین بیانیه سیاسی از سوی کنشگران و نیروهای سیاسی صادر شد. بیانیه‌های سیاسی، جدا از اعلان مواضع، نشانه و نمود ادراک نیروهای سیاسی از شرایط عینی، تحلیل و ارزیابی دیگر نیروهای رقیب و بدیل و پویایی‌های

جمهوری مستاصل از معلق‌بازی پیش قاضی

«جمهوری اسلامی» برخلاف باطن خالی‌اش، سخن‌گویِ بلندگو بسیار دارد، و هر سخن‌گویی وظیفه دارد بخشی از مواضع حکم‌رانیِ درمانده حال حاضر را منعکس کند. این مواضع، طیفی «از صفر تا صد» را در بر می‌گیرد. به‌خاطر همین استاندارهای صدگانه، طی

روزنه‌گشایان و سلوک سیاسی میرحسینِ متأخر

رهرو آن نیست که گه تند و گهی خسته رود، رهرو آن است که پیوسته و آهسته رود. میرحسین موسویِ متأخر، بیش از شانزده سال است که در سلوک سیاسیِ تحسین‌برانگیزش، به‌رغم پرداخت هزینهٔ سیاسیِ سنگین، ثابت‌قدم بوده، مجدانه و

نقد نکُن، نفس ‌بکش!

مجلس شورای اسلامی با تصویب دو فوریت، بررسی لایحه‌ی «مقابله با انتشار محتوای خبری خلاف واقع در فضای مجازی» را در دستور کار قرار داده است. این لایحه به امضای مسعود پزشکیان رسیده و به نظر می‌رسد در فضای امنیتی

چرا تغییر حکومت در ایران از درون اتفاق نخواهد افتاد؛ مردم و تجربه

تجربه تاریخی ایران نشان داده است که تغییرات بنیادین سیاسی، به‌ویژه از درون جامعه، اغلب با هزینه‌های انسانی، اقتصادی و اجتماعی بسیار سنگینی همراه بوده است. پس از انقلاب ۱۳۵۷ و جنگ هشت‌ساله ایران و عراق، جامعه ایرانی وارد فاز

دو خاطره از احمد توکلی

خبر رسید که احمد توکلی درگذشت. با توکلی در مجلس اول آشنا شدم. بخشی از خاطرات با ایشان را در کتاب «بیم و امیدهای یک انقلابی – روزنوشت‌های مجلس اول شورای اسلامی» آورده‌ام. در آغاز جنبش سبز در ۱۳۸۸، توکلی

علی خامنه‌ای و توهماتی که پایانی ندارد

نزدیک به یک دهه پیش «علی خامنه‌ای» در نامه پرسروصدایی به «جوانان غربی» از آن‌ها خواست که برخلاف مشی متعارف و مدرن و توسعه‌یافته‌ای که کشورشان برای حفظ «کرامت انسانی» و پیشرفت‌های فردی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و … آن‌ها در

ای‌ایران بخوان خلبانِ اسرائیلی!

این دست‌خط یکی ترس‌خورده نبود که قایمکی و با ترس‌ولرز آن‌را روی دیواری نوشته بود. از جنس آن نوشته‌هایی نبود که پشت دری و یا دیوار کوچه و دانشگاه و … با دلی لرزان و اما پر از امید نوشته

میهن‌دوستی جمهوری‌خواهانه یا ملی گرایی؟

وقتی یک ماهواره وارد مدار زمین می‌شود، تنش‌های شدیدی را تجربه می‌کند. این تنش‌ها، که در مراحل مختلف ورود به مدار رخ می‌دهند، می‌توانند عملکرد آن را مختل کرده یا حتی به نابودی‌اش منجر شوند، اگر از پیش برای آن‌ها

نقدی بر گفتمان‌ سلبریتی‌های ایدئولوژیک!

یوسف تیموری، بازیگر طنز که سالها با بازی‌های خود، لبخند بر لبان مخاطبان می‌نشاند در جریان یک گفت‌وگو که از شبکه نسیم صداوسیمای جمهوری اسلامی پخش شد، با اشاره به «افراطی‌گری» در جامعه ایران، خطاب به زنان ایرانی گفت: “اگر

سرکوب؛ صورت مسئله‌ی تحریف شده نفوذ

در میانه یکی از بحرانی‌ترین فصل‌های تاریخ جمهوری اسلامی، حمله‌ به ساختمانی محرمانه که جلسه شورای امنیت ملی در آن در حال برگزاری بود، نه فقط ضعف امنیتی که عمق نفوذ اطلاعاتی خارجی در بالاترین سطوح تصمیم‌سازی کشور را آشکار

اسرائیل و جنگ نیابتی در مرزهای ایران

بیش از چهل سال جمهوری اسلامی کوشید با مسلح کردن نیروهای فلسطینی و لبنانی در کنار گوش اسرائیل و سپس احداث پایگاه نظامی در سوریه، جنگی نیابتی علیه اسرائیل را اداره کند بدون آنکه خود مستقیما وارد درگیری نظامی با

افق‌های باز به‌جای دوگانه‌سازی؛ نقدی بر بیانیه ۴۵۰ فعال مدنی برای تحریم ایران اینترنشنال

«اصل، آزادی اندیشه برای اندیشه‌هایی است که از آن‌ها نفرت داریم.» اولیور وندل هولمز جونیور، قاضی دیوان عالی آمریکا «چاره‌ی گفتار نادرست، گفتار صحیح بیشتر است نه سکوت اجباری» لوئیس برندایس، قاضی دیوان عالی آمریکا خلاصه‌ی بیانیه و موضع آن

پاداشی کوچک برای ملتی بزرگ و فرهیخته

خطابم با دستگاه قضای جمهوری اسلامی ایران است؛ نهادی که باید به هر طریق قادر باشد این رضایت و شادمانی را برای جامعه مدنی ایران رقم بزند! ده‌سالگی اسارت آزاده‌ی شریف، مصطفی تاج‌زاده، مصادف است با برهه‌ای که ملت بزرگ

پایان شرمگینانه رهبری خودخوانده

شاید مضحک‌ترین و از یک حیث دراماتیک‌ترین صحنه جنگ اسرائیل و ایران، نقش رهبری خودخوانده و پایان شرمگینانه نقش ایشان است. شاید برای از بین بردن یک استبداد سرسخت، دست به دامن قدرت‌های خارجی شدن، به ظاهر موجه باشد.در این

«کار کثیف» و مردم بی‌پناه

«آمریکا یه ظاهر داره، این چیزی که هارت و پورت می‌کنه. یه باطن داره، باطنش رو ما می‌شناسیم. هیچ غلطی نمی‌تونن بکنن. آمریکا اینه. مردم نگران نباشند.» سردار بود که این‌را گفته بود. خیلی پیش‌تر از آن شبی که در

وط‌ن‌پرستان یواشکی و خائنان فخرفروش

بر کسی پنهان نیست که رسیدن به این وضعیت تاریک حتما اجتناب‌پذیر بوده. از اول هم معلوم بود که پایدار نیست این رفتارها؛ که دیر یا زود دامن همه را می‌گیره؛ و گرفت. ولی چنان غره بودند این مدهوشان میز