تفاوتی میان الهه هیکس و عبدالکریم لاهیجی

حسین علیزاده

الهه هیکس و عبدالکریم لاهیجی دو چهره بین‌المللی ایرانی هستند که هر یک خدمات قابل توجهی در مستندسازی نقض حقوق بشر درایران عرضه کرده‌اند.
خانم هیکس (شریف پور) اینک مدیر گروه حقوق بشر و برنامه‌ریزی «سازمان دیده‌بان حقوق بشر» است. شهرت او نزد ایرانیان به دلیل جایگاه برجسته او در این نهاد مهم حقوق بشری است. به این ترتیب، جایگاه او حتی از یک کنشگر حقوق بشر نیز بالاتر است. یک کنشگر حقوق بشر تمام تلاش خود را مبذول می‌کند تا نهادی مانند سازمان دیده‌بان حقوق بشر را نسبت به نقض حقوق بشر مطلع سازد. این سازمان یافته‌های خود را مستندسازی کرده و در اختیار شورای حقوق بشر سازمان ملل قرار میدهد.

چنین جایگاه والایی را دیگر ایرانی فرهیخته یعنی دکتر عبدالکریم لاهیجی نیز دارد. او اینک رییس «فدراسیون جهانی جامعه‌های حقوق بشری» است که به نوبه خود نقش موثری در بازتاب دادن نقض فاحش حقوق بشر در ایران داشته و دارد. لاهیجی نیز جایگاهی فراتر از یک کنشگر حقوق بشر دارد. او به خوبی آگاه است که هرگونه قول و فعلی که از او صادرشود در ارزیابی گزارشی که سازمان او منتشر می‌کند، تاثیرگذار است. از این رو، لاهیجی «کم‌گوی و گزیده‌گوی» است و هرگز جایگاه خود را به یک کنشگر حقوق بشر تقلیل نمی‌دهد چه رسد به کنشگر سیاسی.

الهه هیکس: کنشگر سیاسی یا یک چهره بین‌المللی حقوق بشری؟
کنشگر (فعال) سیاسی شاخه‌ای از کنشگری (Activism) است که با هدف حفظ وضع موجود در عرصه سیاست یا تغییر آن فعالیت می‌کند. کنشگر حقوق بشر همین وظیفه را برای خود در عرصه حقوق بشر قائل است.
برای مثال مشارکت یا عدم مشارکت در انتخابات ریاست جمهوری یک عرصه از عرصه‌های کنشگری سیاسی است. یک کنشگر سیاسی تلاش خود را مبذول می‌کند که مردم را برای مشارکت در انتخابات ترغیب یا آنان را از مشارکت منصرف سازد. چنین وظیفه‌ای در جایگاه و منزلت کسی همچون دکتر لاهیجی نیست. لذا او در امر ترغیب یا منصرف ساختن مردم از مشارکت در انتخابات یا اظهار نظر نمی‌کند یا چنان محتاط سخن می‌گوید که موضع شخصی او با منزلت بین‌المللی درآمیخته نشود. به نظر نمی‌رسد که خانم الهه هیکس این ظرافت را رعایت می‌کند.
این حق خانم هیکس است که مردم را برای مشارکت در انتخابات ترغیب کند اما این‌که او جایگاه خود را به یک کنشگر سیاسی تقلیل دهد و در مناظرات داغ دو طرفه با دیگر کنشگران وارد شود، قطعا به وظیفه‌اش در دیده‌بان حقوق بشر آسیب می‌زند. مثلا در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰، آقای فرخ نگهدار معتقد به مشارکت بود. او یک فعال سیاسی است و دقیقا در جایگاه فعال سیاسی کنشگری کرد. اما، خانم هیکس که عینا معتقد به مشارکت در انتخابات بود، روشن نمی‌ساخت که آیا این موضع را به عنوان یک کنشگر سیاسی گرفته یا یک نهاد بین‌المللی؟

جنجالی که هیکس به راه انداخت
اگر اهل پیگیری گفتگوها در «کلاب هاوس» باشید، دیده‌اید که برای بیش از سه روز اتاق‌های متعددی له و علیه خانم هیکس درباره یک توییت او در جریان بود. برخی از این اتاق ها با حداقل ۲۰۰۰ هزار شنونده برای ۲۴ ساعت در جریان بود. این یعنی حداقل ۴۸۰۰۰ ساعت حضور شنیداری تنها در یک اتاق درباره یک توئیت او در جریان بود. حال اگر این تعداد ساعت را ضرب در ۲ یا ۳ اتاق دیگر با همین ظرفیت کنیم رقم نجومی حاصل می‌آید. اما، هیکس چه گفته بود و چه کرده است که این همه جن‌جال برانگیخت؟
ماجرا از آنجا آغاز شد که با بالاگرفتن اعتراضات در خوزستان به کمبود شدید آب و وضعیت بد معیشتی، خانم هیکس در توئیتی به زبان انگلیسی نوشت: «متاسفانه بسیاری از اعضای مسلح سازمان مجاهدین خلق در میان معترضان در خوزستان هستند. این گروه مورد حمایت اسرائیل است. از آن کمک مالی می‌گیرد و توسط آن آموزش دیده است.»

به این ترتیب، خانم هیکس در یک گزاره اخباری (Declarative) حضور نیروهای مسلح وابسته به سازمان مجاهدین را در اعتراضات خوزستان قطعی تلقی کرده است.
چنین ادعایی آن هم از سوی یک مقام بین‌المللی به‌سان برق و باد، به دو دلیل، جنجال برانگیخت. یکم برای اینکه حتی مقامات جمهوری اسلامی تا آن زمان چنین ادعایی نکرده بودند. دوم برای اینکه این ادعا می‌توانست زمینه سرکوب خونین معترضان را فراهم آورد.
خانم هیکس که متوجه حجم انتقاد به خود شده بود، در تماسی با تلویزیون «ایران‌اینترنشنال» خواستار ارائه توضیحات شد. او در این مصاحبه نه تنها هیچ دلیل بر مدعای خود اقامه نکرد، بلکه در واکنشی عصبی انبوهی از الفاظ رکیک و ناسزا را به مهدی مهدوی‌آزاد، روزنامه نگار، روانه کرد. مهدوی‌آزاد در این مصاحبه به خانم هیکس گفت اگر دلیل برای اثبات مدعایش ندارد یا «فردی بی اطلاع از سیاست است یا مامور دستگاه اطلاعاتی ایران.»
در ساعت‌ها گفتگو که در طی چند روز در کلاب هاوس در جریان بود، عده‌ای در موافقت با خانم هیکس و بسیاری در مخالفت با او درآمدند. در یکی از این گفتگوها خانم هیکس با صدای لرزان و چشم گریان حضور یافت که نشان حال بد اوبود.
بی‌تردید این جنجال به زودی فرو خواهد خفت ولی خانم هیکس می‌ماند و یک پرسش ساده که اگر او نیز همچون دکتر لاهیجی «کم‌گوی و گزیده‌گوی» می‌بود و اگر منزلت خود را به یک کنشگر سیاسی تقلیل نمی‌داد، آیا برای خود، سازمانش  و شاید خانواده‌اش بهتر نبود؟

تلگرام
توییتر
فیس بوک
واتزاپ

3 پاسخ

  1. کاملیا انتخابی فر در یک کلیپ ویدیویی روشن و آشکار می‌گوید کسی که اورا همراه خودش به ایران برد و ماموران اطلاعاتی او را دستگیر کردند الهه هیکس بود و جلوی ماموران نیز منکر آشنایی با من شد و چند روز بعد سوار هواپیما شد و بدون هیچ مشکلی به آمریکا بازگشت! در صورت صحت این ماجرا نقش هیکس در این قصه چیزی فراتر از یک سمپات جمهوری اسلامی یا یک ناآگاه و ابله است ، او یک خائن به مردم و یک دستیار شکنجه گر است ، نظر آقای علیزاده درست است بشرطی که ایشان حقوق بگیر اداره اطلاعات جمهوری اسلامی نباشد که هم از توبره بخورد و هم از آخور و به ریش همه ایرانیان بخندد!

  2. خانم هیکس یک ماه قبل ترش در مناظره اش با خانم از موضع بالا وبا تحقیر کردن ایشان دربیان علینژاددربیانرد که از دیده پنهان نماند! او ازنظرسیاسی یه آدم بیسواد #پفیوزی بیش نیست…

  3. این جمله “خانم هیکس (شریف پور) اینک مدیر گروه حقوق بشر و برنامه‌ریزی «سازمان دیده‌بان حقوق بشر» است” درست نیست. لیست افراد این سازمان در این لینک هست.
    https://www.hrw.org/about/people
    ایشان الان چنین پستی ندارند بلکه مدیر یک وبسایت (Partners for Rights) در رابطه با حقوق بشر هستند که احتمالا خودشون درست کردند. در این وبسایت نه اسمی از همکاران و نه اسمی از کارهای حقوق بشری در حال انجام آورده شده.
    http://www.partnersforrights.org/

دیدگاه‌ها بسته‌اند.

در توئیتر روبات‌ها تقریبا از عهده‌ی تمام کارهای یک انسان بر می‌آیند. آن‌ها به صورت خودکار مکالمات عمومی تولید می‌کنند و به پیام‌ها جواب می‌دهند. روبات‌ها در مباحث سیاسی از مواضع سیاستمداران حمایت و هم‌زمان صدای مخالفان را سرکوب می‌کنند تا افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهند. از این رو می‌توان با هدف «ایجاد اجماع» و یا ایجاد «توهم حمایت عمومی» از یک ایده یا یک سیاست یا سیاست‌مدار از آن‌ها بهره گرفت…

ادامه »

بازار دید و بازدیدهای دیپلماتیک در منطقه گرم است و ظاهرا روند نوینی از روابط و همکاری‌های منطقه‌ای شکل گرفته است. فرصت‌های جدید و

ادامه »

در میان فعالین سیاسی بحثی جدی در جریان است که سرنگونی نظام جمهوری اسلامی و گذار یک‌باره از حکومت چه پیامدهایی خواهد داشت. بررسی شرایط ایران نشان می‌دهد که به احتمال زیاد پیامد سرنگونی حکومت «خلاء سیاسی» خواهد بود. در توضیح ویژگی‌های این پدیده می‌توان گفت…

ادامه »