بایگانی

۱۴ دی ۱۳۹۹

چگونگی مواجهه پیامبر اسلام با مخالفان

حسن یوسفی اشکوری

اشاره: آنچه در پی می آید فصلی از یک مجموعه است با عنوان «سیما و سیره محمد در قرآن». در سالهای ۸۵-۸۶  سلسله درس – گفتارهایی تحت همین عنوان به طور هفتگی در انجمن اسلامی مهندسین در تهران داشتم. متن ادامه…

۱۴ دی ۱۳۹۹

دین و تجلیات تاریخی؛ نقدی بر سخنان سروش در نسبت «دین و قدرت»

عدنان فلّاحی

د. عبدالکریم سروش یکی از نخستین کسانی بود که در مباحث دین‌شناسی به زبان فارسی، بحث ذاتیات و عرضیات دین را در مقاله‌ی «ذاتی و عرضی در ادیان» مطرح کرد[۱]. سروش در آن مقاله می‌کوشد نشان دهد که ادیان واجد ادامه…

۱۱ دی ۱۳۹۹

رواداری در اسلام

عبدالجواد فلاطوری | ترجمه: سید محمد باقر تلغری زاده

*اشاره متن زیر ترجمه یکی از سخنرانی های مرحوم استاد عبد الجواد فلاطوری است، که متاسفانه تاریخ دقیق آن معلوم نیست. این متن به مناسبت بیست و چهارمین سالگرد درگذشت آن مرحوم از کتابی به نشانی زیر برگرفته شده است: ادامه…

۱۰ دی ۱۳۹۹

گزارش از سخنرانی عبدالکریم سروش

دین یک «قدرت» است

عبدالکریم سروش

زیتون- در ادامه سلسله نشست‌های «سرای گفت‌وگو» در «حلقه‌ دیدگاه نو» عبدالکریم سروش در یک سخنرانی با عنوان«دین و قدرت» خلاصه‌ای از درس‌گفتارهای اخیرش با همین عنوان را به اطلاع شرکت‌کنندگان رساند. حسین کاجی مجری این مراسم بود و پیش ادامه…

۰۶ دی ۱۳۹۹

ابوحنیفه؛ پیشروِ عقل‌گرایی در مقابل عرب‌گرایی

یاشار نوری اؤزتورک | ترجمه : سید جواد رفیعی

مقدمۀ مترجم : دکتر یاشار نوری اؤزتورک (Yaşar Nuri Öztürk) روشنفکر دینی ترک اول تیر ۱۳۹۵ در ۶۵ سالگی دارفانی را وداع گفت و به ابدیت پیوست. از دست دادن این روشنفکر برای ترکیه و جهان اسلام ، مخصوصاً در ادامه…

۲۸ آذر ۱۳۹۹

قیامت باطنی: کمال شریعت و نقد اجتماعی دین‌داری

داریوش محمّدپور

    آیا صرف تقید و التزام به مناسک دینی، برای دین‌داران رستگاری می‌آورد و صورت و سیرتی اخلاقی‌تر به زندگی این‌جهانی آن‌ها می‌دهد؟ بسیاری از فیلسوفان، عموم صوفیان و اکثر باطن‌گرایان مسلمان شیعی و غیرشیعی، پاسخی که به این ادامه…

۲۵ آذر ۱۳۹۹

تبینی بر اسطوره‌شناسی دینی و مصادیقی از قرآن کریم

محمد حسینی

گزافه نیست اگر ادعا کنیم اسطوره همانند دُری پنهان است که از طریق آن انرژی لایزال کیهانی در فرهنگ بشری تجلی می یابد؛ دین فلسفه و هنر اشکال اجتماعی و اولیه، اکتشافات مهم علمی و فنی و رویاهای شبانه، همه ادامه…

۲۱ آذر ۱۳۹۹

نواندیشی دینی و بهائیت

صدیقه وسمقی

اخیرا گفتگویی داشتم در باره‌ی بهائیت، حقوق بهائیان و چگونگی تعامل با پیروان باب و بهاءالله و وظیفه‌ی نواندیشی دینی در احقاق حقوق پیروان این دو آیین. برخی دوستان، از جمله معدودی از دوستان فرهیخته و فاضل به سخنان من ادامه…

۲۰ آذر ۱۳۹۹

زیر پوست انتخابات ۲۰۲۰ در آمریکا

فرخ نگهدار

رقابت میان جو بایدن و دونالد ترامپ سرانجام به پیروزی بایدن انجامید. آراء آقای بایدن حدود ۸۰ میلیون و رای به آقای ترامپ حدود ۷۴ میلیون و آرای الکترال آنها ۳۰۶ به ۲۳۴ است.  برای ما ایرانیان پیروزی جو بایدن ادامه…

۱۵ آذر ۱۳۹۹

مِلک یمین، بردگى، اسارت

سید علی اصغر غروی

چکیده: تمام گزاره‌های تاریخی که بیانگر چگونگی حیات پیامبر اسلام هستند، به شفافیت، مُشعِر بر این معنا می‌باشند که پیامبر هرگز نه غلامی داشت و نه کنیزی به عنوان برده، که ایشان را خریداری کرده باشد. اسلام، حُکماً و عملاً، ادامه…

۱۱ آذر ۱۳۹۹

خشونت مقدس نتیجه‌ی جهل مقدس

عبدالحميد معصومی تهرانی

چندی پیش معلمی به جهت نشان دادن مجله شارلی ابدو که در آن کاریکاتوری از پیامبر اسلام(ص) نیز وجود داشت به اتهام توهین به پیامبر اسلام(ص) به شکلی فجیع سر بریده شد. در ادامه آن، قتلهای فجیع دیگری در فرانسه ادامه…

۱۱ آذر ۱۳۹۹

ریشه‌‌های دوقطبی شدن امروز در آمریکا را کجا باید جست؟

احسان عابدی

نوامبر ۲۰۱۶، هیلاری کلینتون در نطقی که به شکست خود برابر دونالد ترامپ اذعان داشت، گفت که شکاف در جامعه آمریکا، عمیق‌تر از آن‌چه بود که او تصور می‌کرده است. دمکرات‌ها ناباورانه بازی رابه رقیبی باخته بودند که رسانه‌های جریان ادامه…

۲۴ آبان ۱۳۹۹

یادنامه و حاشیه‌ای بر فقه سیاسی داود فیرحی

حسن یوسفی اشکوری

درآمد زنده یاد دکتر داود فیرحی به شکل غیرمنتظره و ناگهانی از میان می رفت. جدایی از یاران و دوستان همواره و در همه حال سخت و تلخ است و از این رو «کز سنگ ناله خیزد وقت وداع یاران» ادامه…

۲۳ آبان ۱۳۹۹

سراب باخودی، سودای بی خودی

سروش دباغ

به نام خداوند جان و خرد. خیلی خوشوقتم که در جمع هموطنان عزیز در اوکلند کالیفرنیا حاضرم. قرار است در باب خودشناسی عارفانه با یکدیگر گفتگو کنیم. می­کوشم نکاتی را به اختصار عرض کنم. بعد هم پرسش و پاسخی در ادامه…

۲۲ آبان ۱۳۹۹

دغدغه‌های اجتماعی محمد سعید اردوبادی در «تبریز مه آلود»

سیدجواد رفیعی

در این سالهای سنگی و روزگار سیمانی که سرمای زمستان تا عمق استخوان را می سوزاند و بهارش طراوتی ندارد و در روزهایی که سرها در گریبان رفته و مجال صحبت کوتاه گردیده، فرصتی دست داد تا رمان ترکی « ادامه…

۰۸ آبان ۱۳۹۹

«تکفیر» در اندیشه کلامی و فقهی شیعی

حسن یوسفی‌اشکوری

درآمد این روزها بار دیگر ماجرای تلخ و فاجعه‌بار تفسیق و تکفیر در جریان است و این بار گریبان یک عالم و مجتهد شیعی را در حوزه قم گرفته است. هرچند آیت‌الله سید کمال حیدری با عنوان رسمی «آیت الله ادامه…

۰۶ آبان ۱۳۹۹

سیاست اقتدارگرا و اعدام

علیه اعدام ۱۷ | سعید مدنی

«مجازات اعدام به گناه آدم‌کشی، به مراتب وحشتناک‌تر از خود آدم‌کشی است. کشته‌شدن به حکم دادگاه به قدری هولناک است که هیچ تناسبی با کشته‌شدن به دست تبهکاران ندارد. آن کسی که مثلاً شب، در جنگل یا به هر کیفیتی ادامه…

۱۹ مهر ۱۳۹۹

«گویی دنیایی نبوده»؛ شرحی بر کوتاه‌ترین نامه‌ی منسوب به امام حسین

یاسر میردامادی

بحث من چهار بخش خواهد داشت*. در بخش اول به اهمیت کوتاه‌ترین نامه‌ی منسوب به امام حسین خواهم پرداخت. در بخش دوم و سوم به شرح کلیدی‌ترین مفاهیم این نامه خواهم پرداخت و در بخش چهارم از آن نتیجه‌ خواهم ادامه…

۰۹ مهر ۱۳۹۹

اربعینِ ایرانیزه

علی ظهیری

«امام حسین(ع)! اگر من چند قدم برای تو پیاده نیایم، زندگی‌ام به چه دردی می‌خورد؟! نسل‌‌های آینده، از بچه‌هایم می‌پرسند: اون موقعی که پیاده‌روی اربعین راه افتاده بود، آیا بابا بزرگ تو هر سال اربعین می‌رفت؟»  بریده­ایی از سخنان حجت­الاسلام ادامه…

۳۰ شهریور ۱۳۹۹

قرآن و امکان‌های گشوده؛ روایتی از پروژه فکری نصر حامد ابوزید

سیدجواد رفیعی

طبق تئوری قرآنی ابوزید، از قرآن بایستی برای معنایابی زندگی استفاده کرد. این همان چیزی است که دیگر روشنفکران دینی و نواندیشان معنوی هم بر آن تاکید دارند

۱۳ شهریور ۱۳۹۹

«کودک را تنها اخلاقی بار بیاور» و یک اسطوره‌ی دیگر

یاسر میردامادی

۱. آموزش مذهبی و منتقدان‌اش تجربه‌های تلخ منتقدان آموزش مذهبی (هر مذهبی) بی هیچ تردیدی درس‌آموز است. آن‌ها بر چیزی دست می‌گذارند که به نظرشان تحمیل و قشری‌گری گونه‌هایی از آموزش‌ مذهبی می‌آید. این تجربه‌ها حتی هنگامی که به وضعیت‌ ادامه…

۲۹ مرداد ۱۳۹۹

پدیدارشناسی احزاب بدوی

سعید رضوی فقیه، جواد سلیمانی

ساختار بَدَوی احزاب در ایران معاصر (بخش دوم و پایانی: پدیدارشناسی احزاب بدوی) در بخش نخست از این دوگانه، بیشتر به آن پرداختیم که حزب چیست و چه خصوصیاتی دارد و تفاوت آن با سایر نهادهای مدنی، و نیز کارویژۀ ادامه…

۱۸ مرداد ۱۳۹۹

تأملی در چگونگی و چرایی ظهور و تکامل تشیع تاریخی

حسن یوسفی اشکوری

درآمد اگر بپذیریم که امامت با شکل و شمایل و عرض و طولی که از قرن دوم به بعد در جوامع اسلامی و بیشتر ایرانی شکل گرفته، ناگزیر باید به این پرسش پاسخ دهیم که چرا و چگونه چنین اندیشه ادامه…

۱۴ مرداد ۱۳۹۹

القاب روحانیت و کارکرد‌های آن به روایتِ شریعتی و دیگران

رحمان لیوانی

عناوین و القاب برساخته آدمیان کارکردهای متفاوت و حتی متضادی در جوامع بشری دارند. در جوامع مدرن و پیشرفته کنونی که حقوق بشر و ارزشهای دموکراتیک در آنها نهادینه شده است استعمال القاب در محاورات روزمره و نیز کنش‌های اجتماعی ادامه…

۰۹ مرداد ۱۳۹۹

تک‌خدایی شدن بشر و گرایش به مردسالاری

سمیرا جمشیدی

  با نگاهی اجمالی به تاریخ بشر و خدایان مورد پرستش او می توان دریافت که تک خدایی شدن او و یکتا پرستی اش متاخر است و بشر پیش از تاریخ همواره خدایانی را می پرستیده که بر خلاف خدای ادامه…

۰۱ مرداد ۱۳۹۹

علیه اعدام ۲ | سعید مدنی

خطایی به قدمت تاریخ بشریت

«خطای بزرگی است که شخص آن‌چنان در قوانین بشری غرق شود که به قوانین الهی بی‌‌توجه بماند. مرگ تنها به خداوند تعلق دارد و آدمیان حق ندارند در این امر مجهول مداخله کنند». ویکتور هوگو  خطایی به قدمت تاریخ بشریت ادامه…

۰۸ تیر ۱۳۹۹

سعید رضوی فقیه، جواد سلیمانی

ساختار بَدَوی احزاب در ایران معاصر

بخش نخست: تعریف، ماهیت و کارکردهای حزب نوشتار حاضر که بخش دوم آن به فضل حق سپس تر منتشر خواهد شد نگاهیست اجمالی و گذرا به برخی از مهمترین ویژگیهای ساختاری احزاب بَدَوی با تمرکز بر احزاب ایران امروز. بررسی ادامه…

۰۴ تیر ۱۳۹۹

متافیزیکِ باختری؛ پارادایم‌های فهمِ حکمت مشرقی و نسبتِ آن با حکمت خسروانی

حسین مرادی

در آمد: در تاریخ فلسفه در اسلام، پس از تواجه و برخوردِ جدیِ فارابی با فلسفه‌ی یونانی و کوشش به بسطِ آن در جهان اسلام، ابن‌سینایِ بلخی می‌آید. ابن‌سینا در فلسفه‌ی مشاء اسلامی از اهمیتِ بسیاری برخوردار است و لقبِ ادامه…

۲۹ خرداد ۱۳۹۹

اخلاق علیه اخلاق؛ امکان و امتناع نقد اخلاقی‌ اسلامیسم در اندیشه شریعتی

مجتبی مهدوی

آغاز سخن در زمانه یی که اخلاقیات رسمی‌، اعمال آمرانه هنجارها و “کد‌-رفتارهای” “احکام” شریعت‌محور است، آیا دعوت به اخلاق امری “اخلاقی‌” است، یا کوششی هر چند ناخواسته برای استمرار روابط هژمونیک اقتصادی- اجتماعی موجود در مناسبات سلطه است؟ طرحی نو ادامه…

۱۵ خرداد ۱۳۹۹

می‌شود به سراغ «خدا» رفت

پاندمی کرونا و طرح «مسئله شر» در گفت‌وگو با سروش دباغ

زیتون- طاها پارسا: ویروس کرونا در ایران برای نخستین بار در «شهر مقدس قم» شناسایی شد و از این شهر به سراسر ایران گسترش یافت. جایگاه مقدسی که دهه‌هاست جمهوری اسلامی و بخشی از روحانیت شیعه برای شهر قم ساخته ادامه…