کرونا، ویروسی برای اصلاح ساختار نظام

زیتون ـ محمدرضا سرداری: بحران کرونا در ایران پس از گذشت یک ماه به گفته برخی مقامات وزارت بهداشت به میدان جنگ تبدیل شده است. فراگیر شدن بیماری در سراسر کشور در آستانه سال نو، فشار اقتصادی و روانی روی مردم را افزایش داده و بسیاری همچنان دولت و نظام را به سو مدیریت متهم می‌کنند. این در حالی است که کرونا همچنان در جهان در حال پیشروی است و برخی از کشورهای صنعتی در غرب را نیز درگیر ساخته است.

در میان گسترش موج منفی اخبار ویروس کرونا در ایران، اما برخی شواهد نشان از تغییر و اصلاحات ساختاری در کشور در آینده‌ای نزدیک دارد. به باور برخی ناظران، کرونا بسیاری از دعواهای سیاسی را به حاشیه برده و بسیاری از باورهای مذهبی را سست کرده است و این امر می تواند نقطه‌ای برای شروع یک تحول در ایران باشد.

امروز در داخل کشور بسیاری از مقامات مسئول جمهوری اسلامی خواستار تعطیلی مراسم مذهبی، نمازهای جمعه و جماعت تا پایان این بحران شده‌اند و از آن سوی مرزها نیز رهبران و فعالان اپوزیسیون خواهان نگاه ملی به بحران و کنار گذاشتن دعواهای سیاسی و عقیدتی هستند. 

کرونا، پایان یک پنهانکاری سیستماتیک

پنهان کردن شیوع بیماری کرونا در کشور پیش از راهپیمایی ۲۲ بهمن، یکی دیگر از سلسله پنهان کاری های سیستمایتک در جمهوری اسلامی است که برخی فعالان سیاسی بدان اعتراض کرده اند. ابوالفضل قدیانی فعال سیاسی مخالف جمهوری اسلامی اخیرا با انتشار بیانیه‌ای نظام را متهم کرد که به خاطر برگزاری راهپیمایی و انتخابات این مسئله مهم را از مردم مخفی کرد و این امر باعث شیوع بیشتر بیماری شد. «اگر کسی موضوع ابتلاء فرد یا افرادی را به ویروس کرونا مطرح می‌کرد، به‌طور رسمی آن را تکذیب می‌کردند برای این که راهپیمایی ۲۲ بهمن به نفع استبداد را برگزار کنند و هم انتخابات نمایش فرمایشی دوم اسفند انجام شود.» اخیرا ویدیوی یک مداح بیت رهبری نیز منتشر شده که گفته است خامنه‌ای پیش از ۲۲ بهمن از شیوع این بیماری در کشور مطلع شده و بدین خاطر از نزدیکی به مداحان بیت پرهیز می‌کرده است.

اما شواهد دیگری نشان می دهد که ویروس کرونا در حال از بین بردن سازوکار پنهانکاری در جمهوری اسلامی است. هر چند که به باور بسیاری آمار ارائه شده از بیماران مبتلا به کرونا هنوز با واقعیت فاصله دارد؛ اما نظام هم نتوانسته اخبار مربوط به این ویروس را به دلخواه خود مدیریت کند. از سوی دیگر پنهانکاری‌های پیشین باعث شد که اعتماد مردم به دولت نیز در این زمینه به حداقل برسد.

شیوع این بیماری در سطح کشور، دست مقامات رسمی بهداشتی کشور را برای مقابله با نهادهایی که با اتکا به جایگاه مذهبی از اجرای دستورات سرپیچی می‌کردند قدری بازتر کرده.

با این وجود شیوع این بیماری در سطح کشور، دست مقامات رسمی بهداشتی کشور را برای مقابله با نهادهایی که با اتکا به جایگاه مذهبی از اجرای دستورات سرپیچی می‌کردند قدری بازتر کرده و آنان توانستند علیرغم مخالفت‌ها و کارشکنی‌ها از برگزاری مراسم نماز جمعه و جماعات جلوگیری و همچنین محدودیت‌هایی را برای بازدید از اماکن مذهبی برقرار کنند. امری که هر چند موقت است اما می‌تواند تبعات درازمدتی برای متولیان امور مذهبی که سال‌ها از طریق نذورات و شفاخانه‌های مذهبی معیشت می کنند؛ داشته باشد.

چالش طب اسلامی و ضربه به باورهای مذهبی

یکی دیگر از تبعات شیوع ویروس کرونا، چالش طرفداران طب اسلامی با علم پزشکی بود. شیوع بیماری کرونا در ایران تقریبا با مراسم کتاب سوزی «آیت الله تبریزیان» مصادف شد. فردی که با ۲۰۲ هزار عضو در کانال تلگرامی خویش به ترویج طب اسلامی و فروش داروهای سنتی مشغول است و اخیرا پویشی با عنوان «داروی امام کاظم» به راه انداخته است و قصد دارد این دارو را در برخی مناطق کشور رایگان توزیع کند. « حاج قاسم جان خود را فدای اسلام و ایران و ملت کرد و ما از مال خود در راه خدا برای ملت. مرکز سبک زندگی اسلامی استان گلستان قصد دارد جهت جلوگیری سودجویانی که از این بحبوحه و سردرگمی برخی از مردم سوء استفاده کرده و داروی طب اسلامی امام کاظم (ع) را با قیمت بالا در استان گلستان عرضه می‌کنند تعداد زیادی داروی امام کاظم (ع) رایگان در استان گلستان توزیع کند.»


 یکی از موضوعاتی که به وهن بیشتر باورهای طب اسلامی در نزد افکار عمومی منجر شد، نسخه تبریزیان برای درمان این ویروس با گل بنفشه بود که حتی در برخی نشریات اروپایی نیز بازتاب داشت. در کنار آن لیس زدن حرم و این باور که حرم امامان شیعه عاری از هر گونه بیماری است نیز با برخورد قضایی و امنیتی روبرو گردید. گسترش این بیماری از قم به سراسر کشور نیز یکی دیگر از عواملی بود که ظواهر و باورهای افراطی مذهبی را زیر سوال برد. باورهایی که به اعتقاد منتقدان دینی امروزه نقش اساسی در سیاست گذاری های کلان جمهوری اسلامی دارد.

اپوزیسیون و رویکرد نو به تحولات ایران

کرونا نه تنها تاثیرات عمیقی بر باور ایرانیان داخل کشور داشته، بلکه باورهای ایرانیان خارج از مرزها را نیز متاثر از خویش کرده است. نگاهی به مواضع و گزارش‌های منتشر شده از سوی برخی فعالان اپوزیسیون نشان می‌دهد که کرونا توانسته ادبیات و فعالیت‌های سیاسی را به فعالیت‌های ملی و انسان‌دوستانه سوق دهد. پخش ویدیوهایی از سوی سلبریتی‌های اپوزیسیون بیش از آن که جنبه نقد حکومت داشته باشد بر ضرورت کمک‌رسانی و آگاهی‌بخشی به مردم برای محافظت از خویش تمرکز دارد.

رصد رسانه‌های پر مخاطب اپوزیسیون نیز بر این امر اشاره دارد. انتشار اخباری از ضدعفونی خودجوش اماکن عمومی از سوی مردم و همچنین احداث بیمارستان‌های صحرایی و بازتاب هشدارها و اظهارات مقامات بهداشتی و درمانی نشان می‌دهد که این روزها رسانه‌های اپوزیسیون، در جایگاه یک رسانه ملی قرار گرفته اند.
از سوی دیگر مواضع اخیر رضا پهلوی یکی از مخالفان برجسته جمهوری اسلامی که همواره خواستار تغییر نظام بوده قابل توجه است. رضا پهلوی در تازه‌ترین بیانیه خویش از همه خواسته تا دعواهای سیاسی و عقیدتی را کنار بگذارند و کنار کسانی باشند که در سطح کشور برای نجات مردم تلاش می کنند.« هم‌میهنانم، چالشِ امروز سیاسی نیست؛ بهداشتی است. جانِ خردسالان، سالمندان، پدران و مادران و فرزندانِ ماست که در خطر است. این بحران، از جنسِ بحرانی است که در جنگ با آن روبرو بودیم و فراتر از سلایق و درگیری‌ها و دشمنی‌های سیاسی است. مسائلِ سیاسی را که بیشمار و به اندازه‌ی کافی خردکننده هم هستند، باید برای رفع و دفع هر چه سریع‌ترِ این بحران کنار گذاشت. تکرار می‌کنم: جان و سلامتِ یک ملت در خطر است. از ماست و با ماست که با فهمی درست از ذاتِ این بحران، دست یاری به یکدیگر و به ویژه به پرسنلِ ازخودگذشته‌ای بدهیم که در سطوح کشوری و ملی در تلاشی پیگیرند. چالشِ کرونا، چالشی است بیولوژیکی و ملی، نه سیاسی و عقیدتی.»

انتشار اخباری از ضدعفونی خودجوش اماکن عمومی از سوی مردم و همچنین احداث بیمارستان‌های صحرایی و بازتاب هشدارها و اظهارات مقامات بهداشتی و درمانی نشان می‌دهد که این روزها رسانه‌های اپوزیسیون، در جایگاه یک رسانه ملی قرار گرفته‌اند.

این پیام را امروز اگر در کنار پیام محمد خاتمی رییس جمهور پیشین بگذاریم از نظر محتوایی بار یکسانی دارد. خاتمی نیز در پیامی در مقابل کادر بهداشتی و درمانی کشور سر تعظیم فرود آورد و خواستار همکاری همگانی با آنان شد. « به صراحت بگویم که با بحرانی بزرگ روبرو هستیم که در همه عرصه‌های اقتصاد، امنیت، سیاست، کسب و کار و حتی روابط بین‌الملل و سایر جهات زندگی اثر و تاثیر دارد و این همه ایجاب می کند که فرماندهی و سازمان‌دهی در بالاترین سطح مدیریت و تدبیر صورت گیرد و همه دستگاه‌ها درگیر امر شوند و همگان از جمله همه ملت به یاری سربازان دلیر بهداشت و درمان کشور بیایند و تمامی امکانات و تسهیلات برای برخورد با این بلیه و مبارزه با آن فراهم آید.»

کرونا و ورود به عصر رنسانس
امروز متنی دست به دست می چرخد که یادآور تاثیر طاعون بر رنسانس در اروپا و پایان دوره تسلط باورهای خرافی مذهب بر این قاره است. برخی می‌گویند شاید کرونا نیز بتواند چنین تاثیری بر ایران بگذارد و زمینه ساز تاسیس یک نظام سکولار مردمی در ایران شود.

بسیاری تلاقی بسته شدن اماکن عزاداری و مراسم روضه خوانی و ماتم سرایی و در عوض بیرون آمدن تصاویر شادی و رقص پرستارانی که در جنگ مقدم با کرونا هستند؛ از درون قرنطینه‌ها و در شرایطی که بسیاری از مردم دل نگران سلامت و یا سوگوار از دست دادن عزیزان خویش هستند؛ به فال نیک گرفته و روزهای خوبی را پس از غلبه بر کرونا پیش‌بینی می کنند. کسانی که نه تنها به اعتراف سازمان بهداشت جهانی موجب پیشرفت فوق العاده در مبارزه با این بیماری بوده اند؛ بلکه تلاش می کنند تا روحیه مردم را برای مقابله با  آن افزایش دهند.
کسی چه می داند؛ شاید با رفتن کرونا، جشن ملی برپا شود و همچون که ابوالفضل قدیانی در بیانیه خویش گفته خامنه‌ای نیز دست از این «قدرت جهنمی» بردارد، کنار برود و رفراندوم تغییر نظام جمهوری اسلامی برگزار شده و یک نظام جمهوری دمکراتیک سکولار بر سر کار آید.
 

تلگرام
توییتر
فیس بوک
واتزاپ

11 پاسخ

  1. اتفاقا چالشِ کرونا، نه بیولوژیکیست و نه ملی، بلکه هم سیاسیست و هم عقیدتی! دست از تکرار بردارید. الان مشخص شده که شما هم مزدور جمهوری اسلامی هستید.

  2. اتفاقا چالشِ کرونا، نه بیولوژیکیست و نه ملی، بلکه هم سیاسیست و هم عقیدتی! دست از تکرار بردارید.

  3. چون زمان بسیار تند می گذرد برای همین من نظری را که می خواستم در جای دیگری بنویسم در اینجا می نویسم.

    هر قدر شما بیشتر سانسور می کنید، مرا و ما را بیشتر بسوی رادیکالیسم هل میدهید. همچنانکه می بینید خوشبختانه دیگر تقدس و مقدسی در ایران نمانده. حتا آنهائی که خودشان هم مدعی آن هستند می دانند که هم دروغ می گویند و هم حتا خودشان باور به این چیزها ندارند. می مانند کسانی چون این آقای علی تبریزی که در صفحه ی
    « چرا قم قرنطینه نشد؟
    «مقدس»تر از انسان» نظری نوشته و با «نسوا الله فانسیهم انفسهم.» نظرش را پایان داده یا وابسته است و یا ساده اندیش. چرا که باور به اینکه بچه ای در هزار و سیصد اندی پیش رفته در چاهی و قرار است از آن چاه بیرون آیا و تا بیضه های اسبش را خون بگیرد آدم بکشد و جهان را پر از عدل و داد کند( اگر خواستید ویدیوی سخنرانی آخوندی را در این رابطه براتان می فرستم) باید از ذهنی تاریک اندیش و فرقه ای همچون فرقه آن مرد آلمانی نازی که رفته بود در امریکای جنوبی و آن همه آدم را به کشتن داده بود برای رسیدن به معنویت عظما و همگی هم خودکشی کردند و…سرچشمه بگیرد و یا ساده اندیشی که خود پیرو این فرقه است. اما خطر سانسورهای شما همانا نا امید کردن من و ماست که شاید بشود با همین شماها زیتونی ها و کلمه ای ها هم کاری کرد. که در آن صورت بسیار وضع فرق خواهد کرد. اینرا به عنوان تهدید که به عنوان هشداری دوستانه بپذیرید. روحانیت و حتا نه روحانیون، و بخوانید مهدویت و حجتیه ای ها و مداحان و آخوندان بدون حتا یک استثناء در به وجود آوردن چنین فاجعه ای نقش اساسی و ریشه ای داشته و دارند. اینان باید بدون اینکه حتا خونی از دماغشان بیرون آید برای همیشه خلع ید، خلع قدرت و خلع لباس و خلع منبر شوند. باید هر کس میخواهد دینی داشته باشد در سویدای دلش باشد و نه به هیچ وجه متظاهرش در کوچه و خیابان. باید از رنسانس اروپا درس گرفت. باید این مردم را بسوی دانش و بینش رهبری کرد. تکرار کنم که سانسور شما بسیاری دانشجو و دوستان را در ایران دارد ناامید می کند و این ناآمیدی بسیار خطرناک است. تمامی رادیکالیسمهای جهان در اثر سانسور به وجود آمده اند. پایدار باشید:
    از طرف جمعی دانشجو که چندی ست براتان می نویسم و شما حذفشان می کنید.

    1. ” و لابد شما همان دانشجوی پزشکی هستید که آنفولانزا را آمفولانزا نوشته بودید؟! چقدر هم اطلاعات زیادی دارید..”

  4. ممنون از نویسنده که رویکرد توهین و تخریب را نداشت

    باید منافع ملی و سلامتی و بهداشت در اولویت همه باشد

    وضعیت اسفبار امروز نتیجه سیاست زدگی روشنفکران و کنشگران و حکمرانان مملکت است

  5. شبی در خواب دیدم محرمانه
    عروس تازه ای آمد به خانه
    شتر در خواب بیند پنبه دانه
    گهی لف لف خورد، گه دانه دانه

    اینکه زبان پوزیسیون توخالی و اپوزیسیون توخالی تر به هم نزدیک شده است، اینهمه خوش خیالی ندارد.

    هر وقت عقلانیت و صداقت و انصاف حاکم شد، آنوقت طبل پیروزی بزنید.و الا قومی که با یک کرونا همدم شود، با یک ضد کرونا، وادم شود. آنهم با احزاب قارچ گونه و بادی که مردم اعتمادی به هیچکدامشان ندارند.

  6. خیلی باحال خودتون رو به خواب میزنین – نظامی که هزارن نفر رو در یکهفته میکشه با این تو بمیریها رهبرش استعفا نمیده

  7. ” خوش بینی نگارنده هیچ ایرادی ندارد مخصوصا وقتی به سطور آخر مطلب رسیدم ناخودآگاه گفتم آرزو بر جوانان عیب نیست…. جناب سرداری عزیز همیشه ساده ترین راه بهترین راه نیست ، این گفتار شما وخوش بینی تان خوب است اما وجه کاملا برعکسی هم دارد که امیدواریم اتفاق نیافتد. باز هم این شعر به خاطرم آمد که :
    درختی که تلخ است وی را سرشت /
    گر برنشانیش به باغ بهشت /
    ور از جوی خلدش به هنگام آب /
    به بیخ انگبین ریزی وشهد ناب /
    سرانجام نه گوهر ببار آوَرَد /
    همان میوه ی تلخ بار آورد /

  8. ” کسی چه می داند؛ شاید با رفتن کرونا، جشن ملی برپا شود و همچون که ابوالفضل قدیانی در بیانیه خویش گفته خامنه‌ای نیز دست از این «قدرت جهنمی» بردارد، کنار برود و رفراندوم تغییر نظام جمهوری اسلامی برگزار شده و یک نظام جمهوری دمکراتیک سکولار بر سر کار آید.”

    با سلام و عرض پوزش. قدیم‌ها میگفتند صنار بده آش، به همین خیال باش. یک حکومت دیکتاتوری و فاسد یک شبه اصلاح نمیشود و حاکم هم با صلح و صفا از قدرت جهنمی دست بر نمیدارد. تازه پس از شکست کرونا، میتوان گفت که به لطف حق و در پس دعا روشن دلان، امامان ما معجز کرده و کرونا شکست خورد. شله زرد نذری پخش میکنند. البته سهم مدیران نظام با مدیریت جهادی، اقتصاد توحیدی و ایمان به ۱۴ معصوم نیز بسیار مهم بوده است. نو اندیشان دینی ما هم در ستایش دست اورد‌های انقلاب چگونگی هکست کرنا از عارفان اسلامی سخن خواهند گفت.
    بالا رفتیم ماست بود پائین امدیم دوغ بود، قصه ما دروغ بود.

دیدگاه‌ها بسته‌اند.

درآمد در یادداشت پیشین (منتشر شده در تاریخ ۵ مهر ۱۴۰۱ در زیتون) تحلیلی ارائه شد و وفق آن ادعا شد که مراجع دینی و علمای مذهبی شیعی در ایران به دلایلی نمی توانند در

ادامه »

بر اساس پژوهش‌های متعدد و تجربه زیسته مشترک همه ما، نظام آموزشی در دین‌دار‌کردن نسل جوان، شکست بزرگی خورده اما شما باز هم بدون

ادامه »

ظریفی در یکی از شبکه‌های اجتماعی نوشته بود «نه تنها بیزارم از این اسلامتون، بلکه بیزارم از اون یکی اسلامتون که می‌گید این اون نیست». نویسنده‌ی پیام به ظرافت تمام تفکیک میان «این» اسلام و «آن یکی» اسلام را، اگرچه نا-هم‌دلانه، یادآوری کرده است؛ بخشی از پروژه‌ی نواندیشان دینی را!

ادامه »