تکرار هشدار پایانِ جمهوری اسلامی از سوی نیروهای درون حاکمیت ایران

«ماندن» در هراس فروپاشی

زیتون ـ مهسا محمدی: همه در حال هشدار دادن درباره آینده ایران و جمهوری اسلامی هستند، از سیاستمداران گرفته تا تحلیل‌گران و فعالان اجتماعی و مدنی. حسن خمینی، هشدار دهنده درون حاکمیت، به هم‌قطاران خود می‌گوید، گوش به زنگ باشید که تضمینی نیست «ما بمانیم» و فائزه هاشمی نظام را پوسته برجای مانده‌ای با فشار و سرکوب می‌داند که از درون فروپاشیده شده. کارشناسان اقتصادی از اقتصاد در آستانه اضمحلال و فساد سیستماتیک خبر می‌دهند و فعالان اجتماعی نگران از افزایش غیرقابل کنترل آسیب‌های اجتماعی از عدم اراده و مدیریت صحیح در کنترل آن می‌گوید.

در طی دهه‌های اخیر و بالاخص بعد از پایان جنگ ایران و عراق که ایران از موقعیت «وضعیت حساس کنونی» خارج شد و به کشوری ظاهرا  عادی با مشکلات و تنگناهای معمول بدل شد، همواره  و به شکل کج‌دار و مریز این انذارها از سوی متخصصین همه حوزه‌ها وجود داشت. انذارهایی که اغلب از سوی حاکمیت تحمل نمی‌شد و گوینده را به دردسر می‌انداخت.

امروز اما به نظر می‌رسد وضعیت تغییر معناداری کرده است. در رسانه‌های داخلی ایران هر روز تعداد زیادی گزارش و گفتگو از این موضع منتشر می‌شود. درنگاه اول شاید این نشانه ای از افزایش ظرفیت نقدپذیری حاکمیت به نظر بیایید، اما وقتی دامنه این اظهار نگرانی‌ها به رهبر جمهوری اسلامی هم می‌‌رسد، گزینه غیرقابل انکارِ افزایش احتمال فروپاشی نظام و شاید جامعه ایران قوت می‌گیرد.

«رهبر» و تلخکامی مردم

آیت‌الله خامنه ای بالاخص بعد از بر سرکار آمدن دولت روحانی به یکی از منتقدان وضع موجود کشور بدل شد. هر چند وی در انتقاداتش سعی در هدف گرفتن دولت و نه نظام دارد اما به هر روی این تفکیک لزوما از سوی مخاطبان وی انجام نمی‌شود.

Risultati immagini per ‫آیت‌الله خامنه ای گریه‬‎

رهبر جمهوری اسلامی در پیام نوروزی خود در سال ۱۳۹۶ گفت: « تلخی را با همه‌ وجود حس می‌کنم؛ تلخی کامِ مردم، بخصوص مردمِ ضعیف و فرودست و طبقات ضعیف که مربوط به مسائل اقتصادی و مشکلات اقتصادی است، مثل گرانی، مثل بیکاری، مثل آسیب‌های اجتماعی که آنها هم عمدتاً منشأ اقتصادی دارند؛ مثل تبعیض‌ها و نابرابری‌ها.» او البته فراموش نکرد که تاکید کند «کارهای خوبی» هم انجام شده است بعد از آن هم در سخنرانی اول فروردین خود در مشهد تاکید کرد که کمبود‌های معیشتی و اقتصادی کشور مربوط به «نظام اسلامی» نیست.

«تضمینی نیست بمانیم»

این موضع کج‌دار و مریز رهبر باعث شد کسانی مانند حسن خمینی ، نوه آیت‌الله خمینی که با سوگیری به سمت اعتدالی‌ها و اصلاح‌طلبان چندان مطلوب هسته سخت قدرت نیست، هم با تعارف کمتری اظهار نظرکنند. حسن خمینی روز گذشته  در یک سخنرانی در تهران که بسیار مورد توجه رسانه‌ها قرار گرفت  درباره علل فروپاشی حکومت‌ها سخن گفت و با اشاره به اوضاع نابسامان ایران تاکید کرد که «هیچ تضمینی وجود ندارد که ما بمانیم و دیگران بروند.» خمینی در ادامه اما بحث را از سطوح واقعی‌تر به  سطح تئوریک برد و افزود: «باید قواعد رفتار انسان ها و علل سقوط و ثبوت را به دست بیاوریم تا در زندگی رعایت کنیم و الا هیچ تضمینی وجود ندارد که ما بمانیم و دیگران بروند. اگر قواعد را رعایت نکنید، عرصه را از شما می‌گیرند.»

Risultati immagini per ‫حسن خمینی‬‎

نوه بنیان‌گذار حکومت اسلامی در ایران اما برای ریشه‌یابی بحران کنونی راه دوری نرفت و تاکید کرد که در دوران رهبری پدربزرگش «اصول جامعه را فراموش نکرده و فروع را جایگزین اصول نکرده بودیم.» از این گفته وی همچنین برمی‌آید که او رهبری آیت‌الله خامنه ای را در رسیدن کشور به این نقطه بحرانی بی‌تاثیر نمی‎داند.

«نظام از درون فروپاشید»

حسن خمینی اما تنها شاکی نظام میراث پدر و پدربرزگ خود نیست. فائزه هاشمی، فرزند آیت‌الله هاشمی رفسنجانی هم که در انتقاد از نظام فعلی ید طولائی دارد پا را از این هم فراتر گذاشته می‌گوید که «حکومت ایران دچار فروپاشی شده است و تنها ظاهر آن باقی مانده است». او همچنین فروپاشی «فیزیکی و ظاهری» را هم قریب‌الوقوع می‌داند. فائزه هاشمی همچنین حفظ پوسته فعلی را نتیجه « ایجاد ارعاب و وحشت» از سوی حاکمیت می‌داند .

Risultati immagini per ‫فائزه هاشمی‬‎

در فرورودین ماه سال ۹۷ نهضت آزادی ایران در بیانیه‌ای که به مناسبت سال نو منتشر کرد نسبت به خطر فروپاشی سیاسی و اجتماعی در ایران هشدار داد. در این بیانیه با اشاره به اتفاقات دی‌ماه ۹۶ آمده است که وقتی جامعه‌ای « از اصلاح امور ناامید می‌شود و جانش به لب برسد»، «به طور طبیعی، انگیزه‌های لازم برای دست یازیدن به خشونت» فراهم می‌شود.

محمد توسلی دبیر کل این حزب که نامه را امضا کرده است اما در پایان یادآور شد که «فرصت‌ها هنوز از دست نرفته است.» و «بازگشت صادقانه به اصول قانون اساسی و تحقق حقوق و حاکمیت ملت» می‌تواند ایران را «از افتادن به ورطه فروپاشی اجتماعی و اقتصادی نجات دهد.»

«اعتماد مردم لطمه دید»

محمد خاتمی رییس‌جمهور محتاط دوران اصلاحات هم  بالاخره زبان به گلایه گشود و گفت: « ایران از ابتدای انقلاب تا به امروز انواع مشکلات را تجربه کرده، اما هرگز با بی‌اعتمادی گسترده مواجه نبوده‌ایم و اعتماد مردم و مسؤولان به هم کارساز بود… این اعتماد امروز لطمه دیده و باید چاره‌ای اندیشید.» وی در ادامه ۱۵ راهکار برای برون‌رفت از این تنگنا ارائه می‌کند.

به عقیده خاتمی نظام فرو نمی‌پاشد، زیرا علاوه بر ابزارهای مختلفی که برای حفظ خود دارد، همچنان در میان بخش‌های قابل توجهی از جامعه پایگاه دارد.

علیرغم تاکید خاتمی بر وجود بحران در کشور وی برخلاف فائزه هاشمی همچنان تاکید دارد این که گفته می‌شود «نظام جمهوری اسلامی در حال فروپاشی است.»  از «القائات خطرناک» و به گمان وی نادرست است. چرا که به عقیده خاتمی نظام فرو نمی‌پاشد، زیرا علاوه بر ابزارهای مختلفی که برای حفظ خود دارد، همچنان در میان بخش‌های قابل توجهی از جامعه پایگاه دارد.

کشتی تایتانیک نظام

محمدرضا تاجیک فعال سیاسی و رییس مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری در دولت محمد خاتمی هم وضعیت جامعه امروز ایران را  به «کشتی تایتانیک» تشبیه کرد و گفت که در  ایران «هر جمعیت، فرد و نهادی در حال جدا شدن از کارکرد اصلی و ذاتی خود است. کسانی که به مثابه گروه‌های مرجع نقش‌آفرینی می‌کردند به طور فزاینده‌ای در حال مرجعیت‌زدایی هستند.» او در ادامه تنها چاره عبور از بحران‌ها و ابربحران‌های جاری را «اصلاح‌طلبی» اعلام کرد و گفت:« اصلاح‌طلبان باید نقش تاریخی خود را در قبال جامعه ایرانی به درستی ایفا کنند.» و باید از «برج عاج گفتمان‌های فربه و زیبا پایین بیایند و پای‌شان را روی زمین بگذارند.».

تاجیک تاکید دارد که «سران اصلاحات و بازیگران اصلاح‌طلب فاصله بیشتر شده با دولت مستقر را حفظ کنند و با حسن روحانی و دولت اعتدال، نقادانه رفتار کنند.»

تاجیک تاکید دارد که «سران اصلاحات و بازیگران اصلاح‌طلب فاصله بیشتر شده با دولت مستقر را حفظ کنند و با حسن روحانی و دولت اعتدال، نقادانه رفتار کنند.»

فساد ضامن بقای رژیم فاسد

البته منتقدان همیشه با ملایمت نهضت آزادی و محمد خاتمی تذکر و راه حل نمی‌دهند و این پیوستار ابوالفضل قدیانی، عضو سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی و زبان نقد تند و تیز او را هم در خود دارد.

Risultati immagini per ‫ابوالفضل قدیانی‬‎

قدیانی در بیانیه ای که در واکنش یه سخنرانی آیت‌الله علی خامنه ای در فروردین ۹۷ منتشر کرد تاکید کرد که کشور درگیر یک «فساد نهادمند»  است که اقتصاد کشور را به زنجیر کشیده و به اسارت خود درآورده است.  او با تاکید بر اینکه « استبداد قائم بر فساد است» عقیده دارد که رهبر جمهوری اسلامی نه از فساد، رانت‌خواری و غارت اموال ملت می‌تواند دست بردارد و نه از نظارت استصوابی، چرا که این «پایان کار خود او»  را رقم می‌زند. البته او در این میان اصلاح‌طلبان را هم بی‌نصیب نمی‌گذارد و  آنها را به تسلیم در برابر اقتدارگرایان و همراهی با آنان متهم می‌کنند.

به نظر می‌رسد وقتی سخن ازفروپاشی به میان می‌آید متناسب با اینکه چه کسی به آن بپردازد ممکن است که نظام جمهوری اسلامی را مد نظر داشته باشد یا درباره ایران سخن بگوید. گروهی که شاید بتوان تعداد بیشتری از آنان را درمیان اصلاح‌طلبان و اصول‌گرایان معتدل‌تر یافت فروپاشی احتمالی این دو را مستقل از یکدیگر نمی‌دانند و «نظام» را به ایران گره زده‌اند و بر این عقیده‌‌اند که زوال هر یک دیگری را هم به ورطه نابودی خواهد کشاند.

با وجود این در نظر جریان موسوم به «برانداز» که بالاخص بعد از اعتراضات دی ماه ۹۶ قوت گرفته‌اند لزوما نظام با ایران پیوندی ندارد و میتوان نظام را فروپاشید و ایران را نگاه داشت.

Risultati immagini per ‫فروپاشی نظام‬‎

بی‌شک دی ماه ۹۶ به نقطه عطفی در تاریخ معاصر ایرن بدل شده است. تاریخی که پس از آن به همان میزان که فشارهای اقتصادی و اجتماعی بر مردم افزایش یافت، فروپاشی در نزد حاکمان به امری نزدیکتر و ممکن‌تر بدل شد. امری که دیگر با خاموش کردن  تذکردهنگان نمیتوان بر آن سرپوش گذاشت و انکارش کرد.

با این وجود، اینکه با به زیر کشیدن احتمالی نظام آنگونه که براندازان می‌خواهند و حاکمان بر حذر می‌دارند، بر ایران چه خواهد رفت همچنان محل سوال است. آیا چناچه صادق زیباکلام تاکید دارد «اگر نظام جمهوری اسلامی ایران سقوط کند، ما به جلو نخواهیم رفت بلکه به عقب خواهیم رفت» یا آنگونه که «براندازان» معتقدند براندازی نظام شکوفایی ایران را در پی خواهد داشت؟

 

تلگرام
توییتر
فیس بوک
واتزاپ

7 پاسخ

  1. این قانون طبیعت است که ظلم و فساد نمیماند اما ای کاش مردم از خواب بیدار شوند و مثل دهکده حیوانات جورج اورل نشود به نقش فضای مجازی هم باید اشاره کرد نمیدانیم نسل جدید چه اندیشه ای دارد کلا پیشوایان دینی همان رمال باشی هستن با این حرف ها مثل ان پیش گویی که نمیشود زندگی کرد ، هنوز هم برخی توهم را دوست دارند و یا شاید هم توهم و اعتقاد به پیش گوئی پناهگاهی برای پذیرفتن این همه فساد است

  2. دست از این پیشگویی ها( معلوم نیست این شاه نعمت الله ولی کیست وکجا این مطالب رو نوشته) بردارید .تازه اخر پیشگویی هم نوشته :اگر خدا بخواهد .بلاهت هم حدی دارد.اگر خدا نخواست چه؟لابد میگید پیشگویی اش درست بوده ولی خوب خدا نخواسته !!!

  3. سال ۸۹سرباز بودم، در آخرین روز از دوره آموزشی، مربی تاکتیک از ما پرسید اگر فردا جنگ شود کدامتان به جبهه میروید. عده ای دست بلند کردند. من هم در بین آنان بودم.

    دوران آموزشی تمام شد و وارد یگان شدیم. در روزهای آخر خدمت، فرمانده مستقیم بنده، که درجه سرهنگ دومی داشت از من پرسید اگر نیاز شد احیانا روزی روزگاری بمنظور حفظ نظام اسلامی، عملیات شهادت طلبانه (انتحاری) انجام بدهیم آیا حاضری در این عملیات شرکت کنی. من پاسخ دادم «بله». این پاسخ بله از عمق جانم بود…

    اما الان اگر ببینم در فلان نقطه شهر اعتراضی بر ضد نظام صورت گرفته حاضرم در این اعتراضات شرکت کنم، حتی اگر احتمال بدهم جانم را از دست بدهم.

  4. آش که بوده اندک شور
    خان نمیخورد زآن به زور
    اینک چشد خود از این
    نتواند ماند از حرص دور
    خدا که هست بس ماکر
    کشد طاغوت خود به گور
    غرقه گشته فرعون نیز
    در قعر نیل از غرور
    برج نمرود فرو ریخت
    وقتی افکند خلق به تور

  5. امروز دوشنبه
    همین الان دارم میرم به تجمع مردم تو میدون انقلاب بپیوندم
    تنها راه خلاصی از شبکه ی مشکلات کشور رهایی از شر جمهوری فاسد و ناکارامد آخوندی هست. متاسفم واسه ترسوهایی که هنوز نشستن
    و ننگ بر کسایی که وضعیت رو تشخیص نمی دن و به هر ترتیبی دارن این جنبش رو تخریب می کنن خصوصا اصلاح طلبا
    ایرانو پس می گیریم
    به امید پیروزی

  6. با سلام. ممکن است که با سقوط جمهوری اسلامی ما به عقب بر گردیم. ولی‌ شاید هیچ راه دیگریی غیر از این نداریم. شاید این تاوانی است که ما باید بپردازیم، رسیدن به آزادی هزینه دارد و هزینه آن سنگین است. دست روی دست گذاشتن، توکل و توسل به قمر بنی هاشم کمکی به حال ما نمیکند.

  7. شعر شاه نعمت الله ولی وبعضی پیشگویی های دیگرهم وقوع حوادت مهمی را اگر خدا بخواهد وعده می دهد.شاه نعمت ولی بسیاری از پیشگویی های دیگرش درست در امده و مثلا درمورد طول حکومت رضاشاه می گوید ..چون دو دهسال پادشاهی کرد/سلطه اش تارومار می بینم /ومی دانیم که حکومت رضاشاه از کودتا تا سقوط حدود بیست سال بود .بعد درمورد محمد رضا می گوید ..دور او (یعنی رضاشاه)چون تمام شود به کار /پسرش یادگار می بینم /وبعد از چند بیت در مورد طول حکومت محمد رضا می گوید/کم زچهل چون که پادشاهی کرد سلطه اش تارو مار می بینم/بعد به حوادث بعدی اشاره کرده و می گوید /عالمی چون نگار می بینم /بند گان جناب حضرت او سر به سر تا جدار می بینم/بعد می گوید/تا چهل سال ای برادر من /دوره شهریار می بینم/دور او چون شود تمام به کام/پسرش یا دگار می بینم /دور ایشان تمام خواهد شد/لشگری را سوار می بینم/سیدی را زنسل ال حسن /سروری را سوار می بینم/بعد از او خود امام خواهد بود/که جهان را مدار می بینم/مهدی شرع ال پیغمبر /به جهان اشکار می بینم/بنابراین اگر این پیشگویی اوهم درست باشد در سال ۱۳۹۸ باید شاید تحولات مهمی باشیم .وباید شاهد جانشینی سید مجتبی خامنه ای و سپس شورش سید حسنی باشیم .تحولات کنونی ایران و منطقه هم با عث شده که خیلی ها سال ۱۳۹۸ را مهم بدانند.

دیدگاه‌ها بسته‌اند.

بازار دید و بازدیدهای دیپلماتیک در منطقه گرم است و ظاهرا روند نوینی از روابط و همکاری‌های منطقه‌ای شکل گرفته است. فرصت‌های جدید و تهدیدهای نوین، هم بازارها را به حرکت درآورده و هم موجب

ادامه »

در میان فعالین سیاسی بحثی جدی در جریان است که سرنگونی نظام جمهوری اسلامی و گذار یک‌باره از حکومت چه پیامدهایی خواهد داشت. بررسی شرایط ایران نشان می‌دهد که به احتمال زیاد پیامد سرنگونی حکومت «خلاء سیاسی» خواهد بود. در توضیح ویژگی‌های این پدیده می‌توان گفت…

ادامه »

رضا شاه در عمل یک رئیس جمهور مادام العمر در سرمشق اقتدارگرایانه بود. او هیچ ویژگی متعارف یک پادشاه را نداشت.تمام وقت خود را صرف اداره کشور می‌کرد. تفریح و فراغت پادشاه و سپردن امور اجرایی کشور به دیوان برای رضا شاه چندان معنا نداشت. در دوران حکمرانی او

ادامه »