یادداشت

پوران شریعت‌رضوی؛ چشمان همیشه نگران زن ایرانی

دکتر پوران شریعت رضوی دارای دکترای ادبیات از دانشگاه سوربن فرانسه هرچند همیشه در بطن سیاست زیست اما خود سیاسی نبود. در هفت سالگی برادرش علی اصغر را در دفاع از استقلال میهن در برابر ورود ارتش بیگانه(شوروی) از شمال

پیام «راهبردی» خامنه‌ای چه بود؟

سرانجام بیانیه آقای خامنه‌ای به مناسبت آغاز دهه پنجم جمهوری اسلامی که رسانه‌های حکومت از مدت‌ها پیش آن را بسیار مهم و راهبردی خوانده بودند منتشر شد. در این بیانیه مفصل هیچ نکته تازه‌ای که رهبر جمهوری اسلامی پیش‌تر نگفته

نقدی بر بیانیه‌ی نواندیشان دینی به مناسبت چهل‌سالگی جمهوری اسلامی

۱– در آغاز اعلامیه سخن از «برپایی حکومت دینی» در ایران در چهل سال گذشته رفته و سپس از یک سلسله نارسایی‌ها (استبداد، شلاق زدن ها و دست و پا قطع کردن ها، شکنجه، اعدام‌های دهه‌ی شصت، قتل‌های زنجیره ای،

مبانی نظری و سازوکارهای تحول‌خواهی

بحث در مورد تحول‌خواهی به‌عنوان یک مشی سیاسی در دو سطح تئوریک و پراتیک ضروری است. ضرورتی مدام که ایجاب می‌کند این بحث مرتب به‌روز شود تا با تحلیل مشخص از شرایط مشخص، این مشی پویایی و تحرک‌بخشی خود را

تاملی در قانون جدید حمایت از خانواده

آن چه تحت عنوان «قانون حمایت خانواده قدیم» مطرح می‌شود، قانونی است که در سال ۱۳۴۶ شمسی توسط رژیم پهلوی تصویب شد و به قوانین مربوط به ازدواج و طلاق و دیگر قوانین مرتبط با خانواده پرداخته است. این قانون

إذا شعبُ یوماً أراد الحیاه …

هنگامی که ابوالقاسم شبابی، از شاعران پرآوازه‌ی تونس، شعر:«إذا الشعبُ یوماً أراد الحیاه، فلابد أن یستجیب القدر: هرگاه ملتی عزم زندگی کند، سرنوشت ناگزیر است خواسته‌ی او را اجابت کند» را در بیست‌وسه ‌سالگی سرود، حتا تصور نمی‌کرد به عنوان

از جمع‌آوری اراذل تا عفو عمومی

حاکمیت در ایران یا در حال افراط است یا تفریط. حد میانه در این ۴۰ سال گذشته بسیار کم‌ داشته است. ۸ سال بر طبل جنگ تا آخرین فشنگ کوبید. فشنگ‌ که تمام شد، ناگهان قطع‌نامه ۵۹۸ را پذیرفت. بعد

در دفاع از جمهوری (۲)

چهل سال از پیروزی انقلاب بهمن گذشت و همه کسانی که در متن یا حاشیه‌ی آن انقلاب بودند می‌دانند که روح ‌کلی آن خیزش بزرگ جمهوری‌خواهی بود؛ انقلاب ۵۷ به‌راستی قیامی جمهوری‌خواهانه بود علیه استبداد سلطنتی، حکمرانیِ مطلقه و هرگونه

مخاطب «بیانیه» کیست؟

«نواندیشان دینی» در همه جوامع، به ویژه مسیحی، یهودی و اسلامی، تعریف و توصیف کسانی است که از دین و متن دینی، برداشتی متفاوت با برداشت و قرائت رسمی دارند. مُفتیان و حاکمان نیز تا توانسته‌اند بر این قدم‌ها و قلم‌ها تاخته‌اند، حکم اعدام

بنیادگرایی شیعی و تراژدی «نوفدائیان»

«…آری آری قانون مجازات اسلام هم اجرا می‌شود. دست دزد بریده می‌شود نه اینکه در آسایشگاه و شهوت خانه زندان استراحت کند، در دفعه چهارم هم کشته می‌شود دیگر کجا دزدی خواهد شد. بیچاره و فقیر را هم که در

اخراج علی لاریجانی از حلقه «انقلابیون»

زیتون ـ یلدا امیری:  امروز برنامه سخنرانی علی لاریجانی، رییس مجلس ایران، که قرار بود روز ۲۲ بهمن در کرج برگزار شود، لغو شد. بر اساس گزارش‌ها، پس از اعلام این خبر که لاریجانی به عنوان سخنران سالگرد انقلاب سال ۵۷

ونزوئلا و نفت ایران

کاراکاس برای چندمین بار طی دو سال گذشته در صدر اخبار قرار گرفته و این‌بار با حذف ونزوئلا از معادلات نفتی جهان، تغییرات سیاسی این کشور بالاترین توجه را به خود جلب کرده است اما با موازنه‌های چندلایه‌ای که در

دستور جدید برای تاریخ‌نگاری جنگ!

حدود یک دهه پیش فرزند شهید «حاج داوود کریمی» در فیس‌بوک خود نوشت که چندبار از سردار رحیم صفوی خواستار برخی از اسناد دفاع مقدس که مربوط به پدر شهید او بوده شده، و هربار سردار صفوی پاسخ داده که

باز هم موضوع‌گیری‌های شتاب‌زده و نسنجیده در سیاست خارجی

فارغ از این‌که نتیجه قیام عمومی مردم ونزوئلا بر علیه رئیس‌جمهور بی‌سواد و دیکتاتور این کشور چه خواهد شد، شتاب‌زدگی در موضع‌گیری له یا علیه هریک از طرفین، نشان‌دهنده  فقدان درایت سیاسی و دیسیپلین دیپلماتیک است. فرقی نمی‌کند این شتاب‌زدگی

تهمت در خدمتِ قدرت

پخش مستندِ اخیر «بهتان برای حفظ نظام»، ساخته حسین باستانی در تلویزیون «بی بی سی فارسی» با واکنش‌های متعددی مواجه شد.[۱] لبّ این مستند که در آن با برخی از نواندیشان دینی معاصر نیز گفتگو شده، تبیین و موجّه کردنِ

آیا قاتلِ امام علی «شکنجه» شد؟

اخیرا در برنامه «به عبارت دیگر» تلویزیون فارسی بی‌بی‌سی پیرامون شکنجه در جمهوری اسلامی، آقای ایرج مصداقی در گفتگو با آقای عنایت فانی اشاره‌ای به چگونگی مجازات ابن‌ ملجم مرادی ضارب و در نهایت قاتل امام علی بن ابی‌طالب به

پیرمردی با کفش‌های ورزشی

هنوز به دوران پایانی دبیرستان نرسیده بودم که در کتاب‌خانه ای در شهرمان با نام «مهندس مهدی بازرگان» و «شرکت انتشار» آشنا شدم. این کتاب‌خانه از سوی مسئولان انجمن حجتیه در شهر کوچک ما اداره می‌شد. در آن زمان گفتگو

«فرزندان انقلاب»، محذوفان و مطرودان

زیتون ـ مهسا محمدی :در سال ۱۹۵۶ میلادی، تقریبا ۴۰ سال بعد از استقرار حاکمیت بلشویک‌‌ها در شوروی در کنگره بیستم حزب کمونیست اتحاد شوروی، خروشچف دبیر کل این حزب، گزارشی ازآنچه در آن ۴۰ سال بر شوروی گذشته بود

گریه بر مردی که باران خواست و سیل آمد

مرحوم بازرگان در عمر بلندش، هیچ‌گاه معاصر زمان خویش نبود و در ناکامی بزرگِ مهندس همین بس که اگر دیگران یک عمر دیر رسیدند، ایشان زود می‌رسید و عجیب اینکه شیوه ره سپردنش هم آهستگی و پیوستگی بود. مهدی بازرگان،

مهندس بازرگان و ماندگاری در سیاست

با گذشت بیش از ۲۴ سال از فوت مهندس مهدی بازرگان، میراث سیاسی وی هنوز در عرصه سیاسی و عمومیایران جاری است  و حتی به نوعی می‌توان گفت دیدگاه‌ها ، مشی سیاسی و به خصوص انتقاداتش از جمهوری اسلامی بازتاب بیشتری

ضرورت ورود رهبری به پرونده نازنین زاغری

جناب آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی با سلام؛ اینک بیش از هزار روز از بازداشت و زندانی شدن نازنین زاغری (رادکلیف)‌ می‌گذرد و علی‌رغم مشاورت‌ها و توصیه‌های مشفقانه‌ی کسانی که خواستار پایان دادن به تنش‌های بیهوده و زیان‌بار میان ایران

مرگ خاموش فرهنگیان!

آموزش یکی از مهمترین ارکان توسعه و پیشرفت هر کشوری محسوب می شود و بنابر اهداف توسعه سازمان ملل، دولت ها موظف به ایجاد محیطی مناسب برای آموزش همگانی و عمومی می باشند. خوشبختانه سطح سواد در ایران در مقایسه

بودجه سال آینده دارای چه ساختاری است؟

بقای حکومت‌ها را در بلندمدت مشروط به وجود سه متغیر مشروعیت، کارآمدی و مشارکت مردم (در حمایت سیاسی از حاکمیت و نظارت بر نهادهای قدرت) دانسته‌اند. این سه مفهوم دارای همبستگی مثبت بوده، هر کدام مشروط به دیگری است. به

چرا اعتصاب غذا کردم

اعتصاب غذا کردم اما هیچ مطالبه و خواسته ای ندارم، فقط یک روش برای اعتراض به رفتاری است که با مادرم شده است. مادرم شبانه از درود لرستان با مسافت ۴۰۰ کیلومتر راه را می پیماید تا صبح در اوین

منطق نادرست و ساختار معیوب

ارجاع شکایت شاکی به متشاکی یکی از دلایل تداوم اعتراض به انتخابات ۸۸ بود. بخشی از پاسخ آیت‌الله خامنه‌ای به اعتراض مهندس موسوی که چگونه می‌توان از شورای نگهبان شکایت داشت و مرجع رسیدگی‌کننده خود شورای نگهبان باشد به دو

چه کسانی به حجاب اجباری رأی «آری» می‌دهند؟

در ایران٬ مساله‌ی مهم «حجاب»، موضوعی است که گویی هیچ‌وقت بحث درباره‌ی آن پایان نمی‌یابد. حجاب از سویی با مسائل دینی و عقیدتی و سبک زندگی مردم سر و کار پیدا می کند، از طرفی اصل امر به معروف و

چهار نکته در ملامت چهارصد امضا!

یکم: تاریخ ۱۵۰ ساله مبارزه جنبش ملی دمکراسی خواه ایران به ما نشان داده است که گزاره زیر را باید با خط طلا در کتاب های درس تاریخ ایران بنویسیم: ایران فقط در صورت تکیه دمکراسی‌خواهان به نیروی سازمان‌یافته مردم

مغالطه‌ی «توسّل به معنای تحت‌اللفظی» در گفته‌ی ظریف پیرامون اسرائیل

بعضی از مغالطات «مقام دفاع» به توجیه رفتار یا گفته‌ی پیشین شخص تعلّق دارند که «توسّل به معنای تحت‌اللفظی» (extensional pruning) یکی از آنان است. اکثر الفاظ به مرور و به‌خاطر تنوّع کاربردشان دارای معانی فرعی و زائدی می‌شوند که

اگر ز باغ رعیت ملک خورد سیبی

اخیرا مستندی تحت عنوان «بهتان برای حفظ نظام» به تهیه‌کنندگی حسین باستانی از شبکه بی‌بی‌سی فارسی پخش شد. در مستند به فتاوایی اشاره شده که مطابق آن، وفق روایتی منقول از نبی اسلام می‌توان برای بی‌اعتبار کردن و از چشم مردم انداختن بدعت‌گذاران در دین که موجب گمراهی مردم می‌شوند، از حربه بهتان نیز استفاده کرد. این روایت که در منابع روایی کهن شیعی نیز راه یافته همواره مورد مناقشه قرار داشته است. برخی «باهتوهم» در این روایت را به این معنا گرفته اند که با با بدعت‌گذران چنان مباحثه و احتجاج کنید که «مبهوت شوند» و شماری نیز این لفظ را به معنای «به أن‌ها بهتان بزنید» گرفته‌اند…