دوپينگ سپاه با ترورهای داعش

زیتون- علی سرمدی: این روزها، نسبت سپاه و داعش، حکایت دکان شیشه گر و سنگ است و عدویی که سبب خیر می شود. به‌نظر مي رسد كمربندهاي انتحاري داعش در كنار همه اهداف و آثارش به‌نفع سياست‌هاي سپاه نيز عمل مي‌كنند. با هر عمليات تروريستي اين گروه، قدرت چانه‌زني سپاه پاسداران در سياست داخلي و اقتصاد و برخورداري‌شان از امكانات و نفوذ، ارتقاء پيدا كرده و احساس تهديد ايرانيان نسبت به داعش، راه را بر ترميم وجهه و تغيير چهره پاسداران در ميان افكار عمومي هموارتر ساخته است.

با ظهور داعش رسانه‌های وابسته به سپاه با يك عمليات رسانه اي منظم تلاش براي تغيير نگاه مردم به اين نيروي نظامي را آغاز كردند تا پيگيري سياست هايي چون اقدامات برون مرزي و هزينه براي حزب الله لبنان و فلسطين و درگير شدن در نبردهاي داخلي سوريه را توجيه پذيرتر سازند. پيام اين رسانه ها براي شهروندان اين بوده كه سپاه بايستي در عراق، سوريه و لبنان نقش فعالي داشته باشد تا ايرانيان در آسودگي و امنيت به‌سر برند.
اين البته تنها يك لايه از بهره برداري آنها از سربرآوردن داعش در خاورميانه بود. اقتدارگرايان كه در بيش از 30 سال گذشته تبحر ويژه اي در موج سواري بر مفهوم «دشمن» در راستاي توجيه سياست هاي خود داشته‌اند حالا با ظهور «تهديد داعش» بستر تازه اي بدين منظور كشف كرده اند. اين نيروي نظامي كه تا پيش از اين خود را حافظ نظام و انقلاب در برابر «دشمنان داخلي و خارجي» معرفي مي‌كرد اكنون در حال جا انداختن خود به عنوان حافظ امنيت مردم در برابر «تهديد داعش» نيز است. حال بايد ديد آنها چه پاداشي در قبال اين امر از مردم و ساختار سياسي-اقتصادي جمهوري اسلامي مطالبه مي كنند؟ براي پاسخ به اين پرسش و مرور كارنامه سپاه در اين حوزه نياز نيست زمان زيادي به عقب برگرديم.

پاداش سركوب 88 در سال92
در تابستان سال 92 به فاصله چند روز مانده به برگزاري مراسم هاي تحليف و تنفيد حسن روحاني، سران سپاه در جلسه اي با آيت الله خامنه اي ضمن ابراز نگراني نسبت به انتصابات احتمالي در دولت يازدهم خواسته اي را از وي مطرح ساختند كه با همراهي وي و عدم مخالفتش روبرو شد. در آن برهه فهرست هاي متعددي از چهره‌هاي مختلف به منظور حضور در مناصبي چون وزارت، استانداري، فرمانداري و ديگر مديريت هاي مياني به بحث و بررسي گذاشته مي شد كه اين امر نگراني توام با عصبانيت فرماندهان سپاه را به‌دنبال داشت.
آنها در گفتگو با آيت الله خامنه اي ضمن تاكيد بر اين مساله كه نيروهاي سپاه در سال 88 توانستند كيان نظام را حفظ كرده و در اين راه هزينه هاي بسياري متحمل شدند گلايه‌شان را بدين مضمون مطرح ساختند كه نمي‌شود نيروهاي سپاه و بسيج در چنين صحنه‌هايي وسط ميدان حاضر باشند اما نسبت به حضور افراد «مسأله‌دار» در مناصب اجرايي بي تفاوت باشد. يكي از استدلالات مطرح شده در اين جلسه چنين بود كه سپاه بايستي در زمينه استعلامات براي انتصابات دولت و رايزني ها در اين زمينه نقش فعال داشته باشد و اگرنه چگونه مي تواند در آينده در صورت بروز مسائلي چون «فتنه 88» پاسخگو بوده و مجددا در وسط ميدان حاضر شود.
نتيجه همين جلسه در كنار همه مولفه هاي آشكار و نهان ديگر جزو عواملي بود كه به گماردن شمار قابل توجهي از مديران ضعيف و غيرهمسو با آراي مردم در خرداد 92 منجر شد. در واقع فرماندهان سپاه در قبال سركوب و مقابله با “تهديد جنبش سبز” پاداش دخالت بيشتر در امور سياسي را دريافت كردند كه ناگفته پيداست اين دست باز در سياست در حوزه اقتصاد و مسائل امنيتي نيز خودنمايي مي كند. با همين رويه مي‌توان براي مقابله با «تهديد نفوذ» افرادي مثل جيسيون رضائيان را بازداشت كرد و يا براي روزنامه نگاران پرونده سازي كرده و آنها راه به زندان انداخت. در اين شرايط پاسخ به اين پرسش كه سپاه پاسداران براي مقابله با «تهديد داعش» از ساختار سياسي جمهوري اسلامي و مردم ايران چه مطالبات سياسي و اقتصادي دارد آسان‌تر خواهد بود.

می‌توان انتظار داشت با هرگونه رعب آفريني داعش در اروپا و خاورميانه، به تشويقی‌ها و پاداش دريافتی سپاه نيز اضافه مي شود، پاداشي كه در قالب دخالت هرچه بيشترشان در سياست، انتقاع اقتصادي و ماندگاري فضاي امنيتي و به‌دنبال آن تاثيرات انكارناپذير بر سرنوشت ايرانيان بروز پيدا خواهد كرد.

دوگانه سياستمداران- نظاميان
در حال حاضر دوگانه ايجاد شده ميان محمد جواد ظريف، وزير امور خارجه و سردار قاسم سليمانی، فرمانده سپاه قدس يكي از نمادهاي تقابل بر سر ارجحيت سياستمداران و نظاميان بر يكديگر است. فعالان سايبري وابسته به نهادهاي انقلابي سعي دارند اين احساس را براي ايرانيان به وجود آورند كه نظاميان قدرتمند و موشك‌هاي دوربرد بيشتر به‌كار كشور مي آيند تا لبخند سياستمداران پاي ميز مذاكرات. به همين منظور به سخره گرفتن آثار و دستاوردهاي ديپلماسي به‌طور رسمي در رسانه ها و از زبان مقامات نظامي و وابستگان سياسي به نهادهاي نظامي امري معمول در ماههاي اخير بوده است.
آنها موشك هاي سپاه را نسبت به قلمي كه توافقنامه هاي سياسي و اقتصادي با ديگر كشورها را امضا مي كند و راه تعامل با دنيا را مي گشايد برتري مي دهند، چنانكه در رزمايش موشكي ماه گذشته سپاه يكي از فرماندهان، گفته بود: «برخی با ایرباس فرانسوی عکس یادگاری گرفتند اما ما با محصولات بومی و ایرانی خودمان عکس می‌گیریم که مایه مباهات و غیرت ایرانی باشد.»
اين دست از ذهنيت‌سازي‌ها براي افكار عمومي حتي به حوزه هنر و سينما نيز رسيده است، همانطور كه ابراهيم حاتمي كيا در نشست خبري خود در جريان برگزاري جشنواره فيلم فجر سال گذشته، سياستمداران را آماج حملات خود قرار داده و از بي توجهي به «مدافعان حرم» و فيلم هايي با اين مضمون انتقاد مي كند.
او معتقد است: «یکی از مهم‌ترین حرف‌های کشور ما موضوع سوریه است. شما نگاه کنید جلوی در ورودی همین سالن برای حفظ امنیت، گیت اشعه ایکس گذاشته‌اند، داعش هم به کشور ما نزدیک شده است و مرزهای کشورمان را نیز به گیت اشعه ایکس مجهز کرده‌ایم و امیدوارم فیلمسازهای ما متوجه این موضوع شوند و فیلم‌های خود را متوجه وضعیت خاص کشور کنند اما متاسفانه می‌شنویم آثاری که درباره این موضوع ساخته شده وارد جشنواره نشده است… با آقای روحانی کار دارم. چطور می‌شود فیلم‌هایی از این دست وارد مسابقه نمی‌شوند،‌ حتی اگر ضعیف باشند… چه کنیم که هنوز هم مثل زمان جنگ مسئولان سمت شمال می‌ایستند،‌ در حالی که در جنوب جنگ است. خطر پشت مرزهای این کشور است و دوستان متوجه نیستند.»
در اين شرايط مي توان انتظار داشت با هرگونه رعب آفريني داعش در اروپا و خاورميانه، به تشويقي ها و پاداش دريافتي سپاه نيز اضافه مي شود، پاداشي كه در قالب دخالت هرچه بيشترشان در سياست، انتقاع اقتصادي و ماندگاري فضاي امنيتي و به‌دنبال آن تاثيرات انكارناپذير بر سرنوشت ايرانيان بروز پيدا خواهد كرد.

Recent Posts

اعتبار فرآیندی محاکم؛ پاشنه آشیل انسجام داخلی و دیپلماسی بین‌المللی

  مقدمه: گسست میان نص قانون و وجدان جمعییکی از بنیادی‌ترین کارکردهای نظام حقوقی در…

29 آگوست 2026

قدرت، دریا و ایران؛ کالبدشکافی یک روایت ژئوپلیتیک

نوشتاری با عنوان «تأملی بر فرصت نهفته در آینده ایران؛ برخاستن از خاکستر بحران‌ها در…

29 آگوست 2026

تجربه دینی و بحران درک واقعیت در جهان مدرن

تجربه دینی چیست؟ در ترازوی نقد ۱ —طرح مسئله پرسش از ماهیت آگاهی، جایگاه انسان…

29 آگوست 2026

نقدی بر «انحطاط روشنفکری دینی در ایران معاصر»

اخیرا مقاله‌ ای در چهار بخش با عنوان " انحطاط روشنفکری دینی در ایران معاصر"…

29 آگوست 2026

فلسفه‌ی اخلاقِ باور در سیاست

یکی از شاخه‌های بسیار مهم فلسفه، اخلاق باور نام دارد. اخلاق باور، حیطه‌ی فکری است…

29 آگوست 2026

یادمانده‌هایی از آشنایی با زنده یاد ابراهیم یزدی

  به مناسبت نهمین سالگرد درگذشت دکتر ابراهیم یزدی دقیقا به یاد ندارم که از…

29 آگوست 2026