یادداشت

سرها بریده بینی بی جرم و بی جنایت؛ آن عهد و آن سوگند کو آقای پزشکیان

سوگمندانه، با پیش چشم داشتنِ اخباری که از رسانه ها و منابع موثقی چون «رویترز»، «هرانا»،« نیویورک تایمز»، « تایم» … در روزهای اخیر منتشر شده؛ شمار کشته شدگانِ اعتراضات اخیرِ به چند هزار نفر رسیده است. چند هزار انسانِ گوشت و پوست و خون داری که بی جرم و بی جنایت در خون غلتیدند؛ چند هزار انسانی که تا چند روز قبل نفس می کشیدند و اکنون نفس نمی کشند و راهی قبرستان شدند؛ چند هزار انسان شریفی که پرپر شدند و تمام امیدها و آرزوهایشان بر باد رفت.

دو روز پیش نوشتم که مسئول اصلیِ وضعیت اسفناک کنونیِ کشور، شخص آقای خامنه ای است، به سببِ اتخاذ سیاست هایی رهزن و مخرّب و ناموجه و ناتراشیده طی دهه های اخیر؛ به سببِ عدم پاسخگوییِ نهادینه شده که ریشه در استبداد دینیِ مستقرّ دارد.

در عین حال، این امر رافع مسئولیت رئیس جمهور، مسعود پزشکیان نیست. غمگنانه، ایشان در اولین سخنان خود در تلویزیون، پس از کشتار انبوه مردمان، فقط یاد کشته شدگانِ نیروهای حکومتی و نظام را گرامی داشت و اشاره ای به سایر کشته شدگان نکرد. البته خشونت از سوی هر فرد و هر گروهی که اعمال شود، محکوم است و هیچ جای دفاع ندارد؛ که « خون بخون شستن محال است و محال» و آنچه در اعتراضات و جنبش های مدنی رهگشا و برگرفتنی است، عبارتست از مشیِ «خشونت پرهیزی». اما، اولا هم عِده و عُدّه کشته شدگان مردمانِ جان به لب رسیده، به گواهی آمار بسی بیشتر است. ثانیا، مسئول اصلیِ خونهای ریخته شده با حکومت است، که موظف به برقراری امنیت شهروندان است. در روایت رسمی حکومت، نقش نیروهای خارجی از جمله عوامل «موساد» در این میان برجسته شده و معترضان جملگی « اغتشاش گر» و « تروریست» خطاب شده اند. نمی توان علی الاصول منکر نفوذ این نیروها در صف اعتراض کنندگان و اِعمال خشونت از سوی آنها شد. در عین حال، همین امر هم از سهل انگاری و بی تدبیری مسئولان امنیتی- نظامی کشور و عمل نکردنِ به وظایف خود حکایت می کند؛ همانطور که در جنگ دوازده روزه شاهد این نفوذ بودیم. افزون بر این، از جنس بکار بستن حربه های ناکارآمدِ « انکار» و « فرافکنی» برای ندیدن و نادیده انگاشتن نقش اصلی خود در تامین امنیت کشور است. ثالثا، این سخن، اصلا و ابدا توجیه کنندۀ کشتار درمانیِ شهروندانِ بی پناه نیست.

«ای عجب آن عهد و آن سوگند کو». آقای پزشکیان، شما در مقام رئیس جمهور سوگند خورده اید که در راستای افزایش «خیر عمومی» و کاستن از درد و رنج شهروندان، سکان کشتیِ کشور را در دست بگیرید و در آبهای متلاطم حکمرانی پیش برانید. در حال حاضر، نه تنها وعده های اندک شما در دوران انتخابات با محوریتِ رفع فیلترینگ و بیرون آمدن از قفس و تعامل با جامعۀ جهانی تحقّق نیافته؛ بلکه در صدد انکار کشته شدنِ چند هزار انسان بی گناه بر آمده و ایشان را «اغتشاشگر» و « تروریست» خوانده اید و روایتِ رسمی محرّف و مجعولِ حکومت را تکرار کرده اید : « عهد و پیمان تو با ما و وفا با دگران».

بارها از « نهج البلاغه» سخن گفته اید. لاجرم، نامۀ علی ابن ابیطالب به مالک اشتر و آئین شهریاری به روایت ایشان با محوریت عدالت گستری و ظلم ستیزی را خوانده اید. آنچه در این روزها از شما می بینیم، هیچ نسبتی با آن شیوۀ حکمرانی ندارد. چرا میان قول و فعل شما تا این میزان فاصله افتاده است؟ چرا در زمرۀ واعظان غیر متّعظ قرار گرفته اید و خاک در چشم حقیقت می پاشید و به یمین و یسار می زنید و ظلم عیان و عریانِ نیروهای سرکوبِ حکومت در حقِ مردم بی پناه و به خاک و خون کشیده شدن آنها را انکار می کنید؟! :
عنان به میکده خواهیم تافت زین مجلس
که وعظ بی عملان واجب است نشنیدن

نه تنها در این روزهای هول انگیز کنار مردمان نایستادید و از حقوقشان دفاع نکردید، بلکه آنها را «تروریست» هم خواندید و تیغ به کف زنگیان مست در قوۀ قضائیه و دادگاه انقلاب دادید که با انبوه دستگیر شدگان، برای ارعاب خلایق از هیچ امری دریغ نکنند و حقوق شان را نادیده بگیرند:
خوش بود گر محک تجربه آید به میان
تا سیه روی شود هر که در او غش باشد

Recent Posts

اندیشه‌ اقتصادی علی شریعتی و اعتبارسنجی نقدهای نئولیبرالی

مقدمه در دو دهه اخیرِ پساانقلاب ۵۷، دو جریان فکری نئولیبرال که از یک‌ سو،…

۲۹ خرداد ۱۴۰۵

چرا تفاهم صلح با آمریکا را محتاطانه به فال نیک می‌گیرم؟

  خبر هرگونه تفاهم میان ایران و آمریکا، در جامعه‌ای که دهه‌ها زیر سایه تنش،…

۲۹ خرداد ۱۴۰۵

معنای زندگی به روایت شریعتی

  به مناسبت بیست و نهم خرداد سالروز مرگ علی شریعتی متفکر بزرگی که بیش…

۲۹ خرداد ۱۴۰۵

ماجرای پرمناقشه شریعتی و ساواک

  درامد: آنچه که در این نوشتار ملاحظه می‌کنید، حاشیه‌ای است بر یک گفت‌وگو در…

۲۹ خرداد ۱۴۰۵

کمی «زر» بزنیم

مدتی است هر رسانه‌ای را که باز می‌کنید، سعید لیلاز را می‌بینید که با لحنی…

۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵

ترومای جمعی در ایران؛ تحلیل روان‌شناسی اجتماعی سه فاجعه هم‌زمان

جامعه ایران از دی‌ماه تاکنون با سه بحران هم‌زمان و عمیق روبه‌رو شده است: سرکوب…

۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۵