اهواز، نفس ندارد

زيتون- جنوب با گرد و خاك بيگانه نيست، اما معمولا نه در زمستان‌ها. اما چندسالي است كه زمستان‌ها هم هواي اهواز آلوده شده است. امروز مدير محيط زيست و منابع طبيعي خوزستان اعلام كرد كه غلظت آلودگي هوا در اين استان به 19 برابر حد مجاز رسيده است. به همين علت نيز مدارس 9 شهر اين استان در بعد از ظهر امروز (شنبه) تعطيل شده‌اند.

احمدرضا لاهيجان‌زاده، مدير كل حفاظت محيط زيست استان خوزستان اعلام كرد ميزان گرد و غبار در شهر اهواز دوهزار 947 ميكروگرم بر متر مكعب است؛ اين ميزان يعني الودگي 19 برابر ميزان مجاز است. اما چرا خوزستان انقدر الوده شد؟

پاييز و زمستان، فصل‌هاي طبيعي بارندگي در استان خوزستان هستند. يعني به صورت معمول اين استان در اين دو فصل درگير الودگي هوا يا حداقل گرد و غبار نبود. اما بعد از حمله آمريكا به عراق و متوقف شدن عمليات مش ( مش يكي از انواع پسماند نفتي است) بر بيابان‌هاي اين كشور، گذشته از معايب يا مزاياي آن، متوقف شد. از سوي ديگر درگير بودن منطقه با پديده خشكسالي باعث شده بر ميزان گرد و غبار افزوده شد. با اين حال بر خلاف تصور برخي، استان خوزستان، استان پر آبي است، يا حداقل بود. رود كارون، بزرگترين رودخانه ايران، از ميان اين استان مي‌گذرد. تا همين چندسال پيش نيز اگر در شش ماهه دوم سال به خوزستان سفر مي‌كرديد مي‌ديديد كه ميزان بارش باران به حدي است كه از اهواز تا آبادان دو طرف جاده آب ايستاده است. اما از يك سو به دليل خشكسالي از سوي ديگر به دليل برداشت‌هاي بيش از حد از كهرنگ (سرچشمه كارون) سهم خوزستان نه باران، كه گرد و غبار است.

با اين حال «خاك» از كجا مي‌آيد؟ خاكي كه شهروندان اهوازي مي‌گويند مزه آنرا در دهان خود احساس مي‌كنند. اين خاك از تالاب «هور العظيم» بلند مي‌شود و تمام خوزستان را فرا مي‌گيرد. هورالعظيم كه روزگاري به عنوان يكي از تالاب‌هاي مهم دنيا و منطقه بود كه طي سالهاي جنگ ايران و عراق بخش عمده آن از بين رفت. پس از پايان جنگ نيز آن چه از تالاب باقي مانده بود، آهك پاشي شد تا امكان برداشت از ذخيره نفتي زير تالاب فراهم شود. در نتيجه دست به دست دادن تمام اين عوامل چند سالي است كه شهروندان خوزستاني پاييز و زمستان‌ها هم مانند شش ماه اول سال خاك تنفس مي‌كنند.