یادداشت

آقای خامنه‌ای! طاغوت شاخ و دم ندارد

رهبر جمهوری اسلامی ۲۹ فروردین  در جمع تعدادی از دانشجویان حامی جمهوری اسلامی گفت:«مسائل گوناگون کشور مگر قابل رفراندوم است؟ کجای دنیا این کار را می‌کنند؟مگر همه مردم که باید در رفراندوم شرکت کنند امکان تحلیل آن مسئله را دارند؟ این چه حرفی است؟!».

از  این سخنان آقای خامنه‌ای آشکارا بوی طاغوت به‌مشام ‌می‌رسد.

تجاوز رودخانه از مرز و محدوده‌اش را «طغیان» می‌نامند و تجاوز حاکم مستبد از مرز و محدوده قرارداد با ملت را «طاغوت»؛ چه تاجدار، چه بی تاج و تخت! به ویژه اگر داعیه ولایت مطلقه هم داشته و چهار پایه: قانون، کتاب، سنت و سیره را هم یک‌جا زیر پا گذاشته باشد. شرح آن در خلاصه زیر است:

۱- قانون: در اصل ۵۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی آَمده است:
در مسائل بسیار مهم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ممکن است اعمال قوه مقننه از راه همه‌پرسی و مراجعه مستقیم به آراء مردم صورت گیرد. درخواست مراجعه به آراء عمومی باید به تصویب دو سوم مجموع نمایندگان مجلس برسد.

۲- کتاب: سوره ۴۲ قرآن «شورا» نام دارد که در آیه ۳۸ آن از جمله مشخصات جامعه نمونه ایمانی، حاکمیت «شوری» در امور اجتماعی را معین کرده است.
در این کتاب خطاب به پیامبر آمده است: «تو حق جباریت بر مردم نداری، یعنی نمی‌توانی حکمی دینی را اجباری کنی،(۱) نگهبان (حفیظ) مردم هم نیستی،(۲) وکیل آنان نیستی و کار بندگان را به تو نسپرده‌ایم(۳) حق سیطره یافتن برآنان (ولایت مطلقه) نداری،(۴) آیا می‌خواهی با اکراه مردم را به ایمان وا داری؟(۵) خدا برای شما در دین عسر و حرجی – تنگی- قرار نداده است،(۶) پیامبر فرمود من اهل تکلّف (سخت گیری) نیستم،(۷) نوح پیامبرِهزاره‌های پیش نیز گفته بود: «مگر ممکن است ما شما را به چیزی که نمی‌پسندید الزام کنیم؟(۸)

۳- سنت پیامبر اسلام: مؤرخین بر این اجماع هستند که پیامبر اسلام در اداره امور جامعه با مردم مشورت می‌کرد، از جمله هنگام محاصره مدینه توسط مشرکین قریش، با آنکه خود دفاع از درون شهر را، که حتی منافقان را مجبور به دفاع می‌کرد، ترجیح می‌داد، به همه پرسی روی آورد و رأی اکثریت را که مغایر رأی او در مواجهه با دشمن در بیرون شهر بود پذیرفت.
در این جنگ که به شکست منتهی گردید و حدود یک چهارم سپاه کشته و خود زخمی شد، با متخلفان که با ترک پست نگهبانی موجب این شکست شده بودند، با مدارا و ملایمت رفتار کرد و از آنجایی‌که تنها راه رشد سیاسی جامعه، شخصیت دادن به مردم و نظرخواهی از آنان است، خداوند فرمود از آنان درگذر و برایشان آمرزش خواه و از همین‌ها در امور نظرخواهی (مشورت) کن!

۴- سیره اهل بیت: امام اول شیعیان که هفته پیش در ایام و لیالی قدر مراسم شهادتش برگزار شد، هنگام پذیرش خلافت فرمود: «مپندارید که گفتن حق بر من (انتقاد از عملکردم) بر من گران می‌آید، زیرا هرکه شنیدن حق یا عدالت خواهی بر او گران آید، عمل کردن به آن‌ نیز بر او دشوارتر آید، پس از حق‌گویی یا مشورت به عدل با من خودداری نکنید، که من به نظر خود بالاتر از این نیستم که خطا کنم و از افعال خود نیز ایمن نمی‌باشم، مگر آنکه خدا کفایتم کند که او از من بر من مالکتر است».(۹)
علی(ع) که ولایت‌مداران امروز نظام ولایت مطلقه را تداوم ولایت او می‌شمارند، در نبرد سرنوشت ساز صفین آنگاه که سربازان سطحی‌نگر سپاهش در آستانه پیروزی قریب‌الوقوع بر سپاه معاویه، فریب حیله عمروعاص را برای توقف نبرد و ارجاع به حکمیت خوردند، به رغم نظر خود به خواسته سربازانش تن داد و گفت: «شما بقاء را بر مقاومت ترجیح می‌دهید و سزاوار من نیست که بر شما چیزی را که نمی‌پسندید تحمیل کنم»(۱۰)
و نیز برای آنکه تن دادن او به خواسته خود را به حساب ناتوانی‌ نگذارند، گفت: من کاملا آگاهم چگونه شما را به اصلاح درآورم، و کجی‌تان را به پا دارم، اما چنین اصلاحی را جز به قیمت فساد نفس خویش ( استبداد رأی) نمی‌بینم.(۱۱)

امام حسن(ع) هم که مقام رهبری پیش از انقلاب درباره صلح ایشان کتابی نوشته بود، در ۶ ماه خلافت خود برای جلوگیری از ریخته شدن خون مردم و تجزیه ملک و ملت به مصلحت دید با معاویه صلح کند.
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

پانوشت‌ها
۱ – سوره ق آیه ۴۵- «نَحْنُ أَعْلَمُ بِمَا يَقُولُونَ وَمَا أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِجَبَّارٍ…»
۲ – انعام ۱۰۴ و ۱۰۷- «وَمَا أَنَا عَلَيْكُمْ بِحَفِيظٍ» شوری ۴۸، هود ۵۷.
۳ – اسراء ۵۴- «وَمَا أَرْسَلْنَاكَ عَلَيْهِمْ وَكِيلًا…» و انعام ۱۰۷، هود ۱۲، فرقان ۴۳، احزاب ۳ و انعام ۶۶.
۴ – غاشیه ۲۲- «لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ»
۵ – یونس ۹۹- «وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا أَفَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّىٰ يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ»
۶ – حج ۷۸- «مَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِي الدِّينِ مِنْ حَرَجٍ…»
۷ – ص ۸۶- «…وَمَا أَنَا مِنَ الْمُتَكَلِّفِينَ»
۸ – هود ۲۸- «…أَنُلْزِمُكُمُوهَا وَأَنْتُمْ لَهَا كَارِهُونَ»
۹ – نهج البلاغه خطبه ۱۲۸- «…ولا تظنوا بي استثقالا في حق قيل لي ولا التماس إعظام لنفسي فإنه من استثقل الحق أن يقال له أو العدل أن يعرض عليه كان العمل بهما أثقل عليه فلا تكفوا عني مقالة بحق أو مشورة بعدل، فإني لست في نفسي بفوق ما أن أخطئ ولا آمن ذلك من فعلي إلا أن يكفي الله من نفسي ما هو أملك به مني، فإنما أنا وأنتم عبيد مملوكون…»
۱۰ – نهج البلاغه خطبه ۲۰۸/۱۹۹ – «…وَقَدْ أَحْبَبْتُمُ الْبَقَاءَ، وَ لَيْسَ لِي أَنْ أَحْمِلَكُمْ عَلَى مَا تَكْرَهُون»
۱۱ – نهج البلاغه خطبه ۶۹- «وَ إِنِّي لَعَالِمٌ بِمَا يُصْلِحُکُمْ وَ يُقيمُ أَوَدَکُمْ وَ لکِنِّي لاَ أَرَى إِصْلاَحَکُمْ بِإِفْسَادِ نَفْسِي»

Recent Posts

اعتبار فرآیندی محاکم؛ پاشنه آشیل انسجام داخلی و دیپلماسی بین‌المللی

  مقدمه: گسست میان نص قانون و وجدان جمعییکی از بنیادی‌ترین کارکردهای نظام حقوقی در…

29 آگوست 2026

قدرت، دریا و ایران؛ کالبدشکافی یک روایت ژئوپلیتیک

نوشتاری با عنوان «تأملی بر فرصت نهفته در آینده ایران؛ برخاستن از خاکستر بحران‌ها در…

29 آگوست 2026

تجربه دینی و بحران درک واقعیت در جهان مدرن

تجربه دینی چیست؟ در ترازوی نقد ۱ —طرح مسئله پرسش از ماهیت آگاهی، جایگاه انسان…

29 آگوست 2026

نقدی بر «انحطاط روشنفکری دینی در ایران معاصر»

اخیرا مقاله‌ ای در چهار بخش با عنوان " انحطاط روشنفکری دینی در ایران معاصر"…

29 آگوست 2026

فلسفه‌ی اخلاقِ باور در سیاست

یکی از شاخه‌های بسیار مهم فلسفه، اخلاق باور نام دارد. اخلاق باور، حیطه‌ی فکری است…

29 آگوست 2026

یادمانده‌هایی از آشنایی با زنده یاد ابراهیم یزدی

  به مناسبت نهمین سالگرد درگذشت دکتر ابراهیم یزدی دقیقا به یاد ندارم که از…

29 آگوست 2026