یادداشت

او یک دیکتاتور است

نامه ی همایون کاتوزیان به علی خامنه‌ای (۱) را درک نمی‌کنم! کاتوزیان احتمالا نه حجاب اجباری، بنیادها ی سنتی و تاریخ آن را به درستی می‌شناسد و نه اسلام سیاسی و علی خامنه‌ای را! چه، پیوند اسلام سیاسی با پدیده ی ننگین حجاب اجباری در جمهوری اسلامی یک انتخاب نیست، یک اجبار است.

حجاب اجباری عمود خیمه ی اسلام سیاسی است. می‌گویم خیمه تا بر بنیادها ی سنتی، پدرسالارانه و قبیله‌گی پندار حجاب و فرآیند اجباریدن آن در فرهنگ قبیله‌گی و ذهنیت روستایی و شبانی تاکید کنم. به گسترش اسلام سیاسی در منطقه نگاه کنید؛ حجاب اجباری و اسلام‌سیاسی با هم پیش می‌روند.

با این همه حجاب اجباری در جمهوری اسلامی ایران تنها برآمد هراس از آزادی جنسی و سکسی نیست؛ به هراس از آزادی به طور عام و هراس از آزادی سیاسی به‌طور ویژه هم می‌رسد؛ به زبان دیگر حجاب اجباری پوشش نبود جمهوریت (دمکراسی) و حجاب بی‌گانه‌گی مردم با جمهوری اسلامی ایران هم هست. هرچه پیش‌تر آمده‌ایم این بی‌گانه‌گی بیش‌تر و شکاف میان مردم و حکومت پرژرفاتر و پهناورتر شده است. ایستاده‌گی در برابر حجاب اجباری ایستاده‌گی در برابر نظام است؛ و پای‌وران استبداد آن را به درستی می‌شناسند.(۲)

خودپایی و حفظ نظام و الزامات آن آشکارتر از آن است، که یک نظام ۵۰ ساله ی محافظه‌کار از درک آن ناتوان باشد؛ آن‌چه دش‌وار است، خودپایی و حفظ نظام در نبود مردم کنار حکومتی است که به نام مردم برپاشده است! حجاب اجباری در ایران ترفندی برای پوشش این غیبت کبرا است! دست‌ها ی خامنه‌ای بسته است! انتخاب خامنه‌ای بودن یا نبودن است.

او یک‌ دیکتاتور است؛ و همانند همه ی دیکتاتورها نادان و ترسو! با این همه او را دست‌کم نگیرید؛ می‌داند چه می‌کند!

این دست آسیب‌شناسی‌ها خام و ناتمام در خوانش تاریخ دوران پهلوی‌ها هم دیده می‌شود. انگار خطاها و کوتاهی‌ها ی حکومت در آن دوران هم یک بدسلیقه‌گی سیاسی کوچک بوده است و با کمی حوصله و دوراندیشی برطرف‌شدنی! چنین آسیب‌شناسی خامی است که سوگ‌شیرین گذشته را به جان زخمی پهلوی‌طلبان انداخته است و سودا ی بازگشت سلطنت را پرزور می‌کند. اما آن نادانی‌ها و کوتاهی‌ها هم بدسلیقه‌گی نبود؛ هراس از آزادی سیاسی بود؛ هراسی که در جایی به بودن یا نبودن دیکتاتور می‌رسید.

تصور پیوند سلطنت و لیبرال دمکراسی در ایران همانند تصور جمهوری اسلامی و آزادی زنان در بنیادها ناممکن و ساده‌اندیشانه است. اسلام سیاسی و حجاب اجباری با هم آمده‌اند و با هم می‌روند.

پانویس‌ها

۱) محمدعلی همایون کاتوزیان به‌تازگی به خامنه‌ای نوشته است:
حضور آیت‌الله علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی ایران
پس از سلام، چنانکه می‌دانید در میان فقها و علمای اسلام درباره حجاب اجباری اجماع وجود ندارد، زیرا که جمعی از آنان برآنند که حجاب اجباری نیست. از این گذشته عدم رعایت فرائض نماز و روزه که از واجبات اسلامند از نظر شرعی و قانونی جرم شمرده نمی‌شود. گذشته از این، اکثریت مردم هواخواه حجاب اجباری نیستند. بنابراین نگذارید که اصرار سیاسی بر حجاب اجباری تضاد دولت و ملت را از این هم که اکنون هست بیشتر کند.

۲) پیوند حجاب اجباری با اسلام سیاسی را در کتاب «سکس و دمکراسی» در سرنام «اسلام سیاسی در چمبره ی حجاب»(۱۳۹۱) کاویده‌ام.
کرمی، اکبر، سکس و دمکراسی، تارنما ی میشان.
https://mischann.com/wp-content/uploads/2023/04/%D8%B3%DA%A9%D8%B3-%D9%88-%D8%AF%D9%85%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C.pdf

Recent Posts

اعتبار فرآیندی محاکم؛ پاشنه آشیل انسجام داخلی و دیپلماسی بین‌المللی

  مقدمه: گسست میان نص قانون و وجدان جمعییکی از بنیادی‌ترین کارکردهای نظام حقوقی در…

29 آگوست 2026

قدرت، دریا و ایران؛ کالبدشکافی یک روایت ژئوپلیتیک

نوشتاری با عنوان «تأملی بر فرصت نهفته در آینده ایران؛ برخاستن از خاکستر بحران‌ها در…

29 آگوست 2026

تجربه دینی و بحران درک واقعیت در جهان مدرن

تجربه دینی چیست؟ در ترازوی نقد ۱ —طرح مسئله پرسش از ماهیت آگاهی، جایگاه انسان…

29 آگوست 2026

نقدی بر «انحطاط روشنفکری دینی در ایران معاصر»

اخیرا مقاله‌ ای در چهار بخش با عنوان " انحطاط روشنفکری دینی در ایران معاصر"…

29 آگوست 2026

فلسفه‌ی اخلاقِ باور در سیاست

یکی از شاخه‌های بسیار مهم فلسفه، اخلاق باور نام دارد. اخلاق باور، حیطه‌ی فکری است…

29 آگوست 2026

یادمانده‌هایی از آشنایی با زنده یاد ابراهیم یزدی

  به مناسبت نهمین سالگرد درگذشت دکتر ابراهیم یزدی دقیقا به یاد ندارم که از…

29 آگوست 2026