اخيرا يكى از كارشناسان امور دينى صدا و سيماى جمهورى اسلامى ايران توصيه كرده است كه با دستگيرشدگان اغتشاشات اخير با خشونت تمام رفتار شود و حتى گفته است كه آنان نه تنها بايد اعدام شوند بلكه بايستى آنان را زجركش كرد!
البته وجوداين قبيل عقايد و نظرات شخصى در جامعه امر شگفتى نيست اما اگر كسى به عنوان كارشناس مذهبى آن هم از رسانهى ملى چنين تفسيرى را بيان كند واقعا جاى تأمل است.
در ارتباط با مطالب كارشناس محترم چند نكته قابل ذكر است:
١- اولا جزاى محارب الزاما اعدام نيست و بر اساس همين آيهى سوره ى مائده ( كه كارشناس محترم در قرائت آن چهار غلط داشتند) اگر شورشيان مرتكب قتل نشده باشند و اموال مردم را سرقت نكرده و يا منهدم نكرده باشند و تنها با سلاح و شمشير مردم را ارعاب و تهديد كرده باشند، بايستى تبعيد شوند كه همان نفى بلد است، آنهم نه با كشتى قراضه به وسط دريا تا از گرسنگى آنجا بميرند بلكه به شهرى ديگر مثل همان شهرى كه در آن زندگى مىكردند چنانكه در روايات ذيل همين آيه وارد شده است كه على عليه السلام دو نفر از اين افراد را از كوفه به بصره تبعيد و يا نفى بلد فرمودند.
۲- زجركش كردن براى كسانى كه در محاربه حتى مرتكب قتل هم شده باشند جايز نيست. فعل (يقتّلوا )كه در آيه براى اين افراد بهکار رفته از مصدر تقتيل است و در هيچیک از متون لغوى اين واژه در معناى كشتن همراه با زجر و شكنجه استعمال نشده است. (در كتابهاى لغت آمده است قتّل القوم: قتل كثيرا منهم )
۳- چگونه است كه كارشناس مذهبى كه بايستى قرآن را در پرتو تعاليم ائمهى اطهار عليهمالسلام معنا كند نمىداند كه زجركش كردن يك عمل غير اسلامى و غير انسانى است. على عليهالسلام در آخرين سفارشهاى خود فرمودهاند: بنگريد اگر من از اين ضربت مُردم تنها قاتل مرا با يك ضربت مجازات كنيد و مبادا او را مثله كنيد كه من از رسول خدا شنيدم كه مىفرمود از مثلهكردن بپرهيزيد گرچه با سگ هار و گزنده باشد(نهج البلاغه نامه ى ٤٧)
۴-نكتهى ديگر آنكه امام اختيار دارد يكى از مجازاتهاى چهارگانه را كه در آيه آمده است بر محاربين اعمال كند، چنان كه در روايت از امام صادق عليهالسلام آمده است: (ان شاء قطع و ان شاء نفى ..) راوى مىگويد به كجا تبعيد كند ؟ و امام صادق فرمودند: ينفى من مصر الى آخر و قال : ان عليا نفى رجلين من الكوفة الى البصرة) الكافى ٢٤٥/٧
كارشناس محترم صدا و سيما بداند كه تفسير داعشى از قرآن و اسلام با تعاليم پيامبر رحمت و ائمهى هدى عليهم السلام سازگار نيست و دشمنان اسلام مىكوشند اسلام را دينى خشونتآميز و غير انسانى و داعشى جلوه دهند.
*منصور پهلوان استاد علوم قرآن و حديث دانشگاه تهران است
مقدمه: گسست میان نص قانون و وجدان جمعییکی از بنیادیترین کارکردهای نظام حقوقی در…
نوشتاری با عنوان «تأملی بر فرصت نهفته در آینده ایران؛ برخاستن از خاکستر بحرانها در…
تجربه دینی چیست؟ در ترازوی نقد ۱ —طرح مسئله پرسش از ماهیت آگاهی، جایگاه انسان…
اخیرا مقاله ای در چهار بخش با عنوان " انحطاط روشنفکری دینی در ایران معاصر"…
یکی از شاخههای بسیار مهم فلسفه، اخلاق باور نام دارد. اخلاق باور، حیطهی فکری است…
به مناسبت نهمین سالگرد درگذشت دکتر ابراهیم یزدی دقیقا به یاد ندارم که از…