شفافیت، صداقت و دوری از مصلحت‌اندیشی

امسال مصادف با هفتادمين سال تولد آقاي يوسفي اشكوري است. قريب به سي سال است كه ارتباط نزديكي با آقاي يوسفي دارم و به اين توفيق كه به من عطا شده است مي‌بالم. مدتي در اين انديشه بودم كه درباره‌ی آقاي يوسفي اشكوري چه مي‌توانم بگويم كه ديگران ندانند و يا قبلاً مكتوب نشده باشد؛ ديدم شايد ارتباط و آشنايي نزديكتري كه در اين قريب به سي ساله براي من وجود داشته چند نكته و يادآوري را ارجح كند.

اول اينكه، آقاي يوسفي با لباس روحانيت و يك دوره نمايندگی مجلس، شايد مي‌توانست مانند بسياري از هم لباسي‌ها و يا نماينده‌ها، بعد از دوران نمايندگي پست و مقام بطلبد و سر به زير انداخته و مشغول روزمرگي شود (البته آنهايي كه نسبتاً سلامت بودند و به راه‌هاي اختلاس و … نرفتند)؛ اما آقاي يوسفي بر اين راه نرفت. اينكه چرا نرفت را بايد از خود ايشان سوال كرد؛ شايد يكي از علت‌هایش آشنايي با بزرگاني چون مهندس بازرگان و دكتر سحابي و ديگر نوانديشان ملي‌ـ‌مذهبي و البته انديشه‌هاي دكتر شريعتي باشد؛ اين هم البته كم توفيق و نعمتي براي ايشان نبود.

دوم، شفافيت و صداقت ایشان و دوري از مصلحت‌انديشي براي حفظ خود و موقعيت خود است؛ زيرا خصوصاً در آموزه‌هاي فقهي، راهكارهاي شرعي بسياري براي فرار از موقعيت‌هايي وجود دارد كه ممكن است جان يا مال و يا موقعيت شما را تهديد كند. در طول تاريخ از اين مصلحت‌سنجي‌ها در ميان علماي شيعه كم نديديم؛ اما آقاي يوسفي حتي در زماني كه به خاطر بيان اعتقادات خود در معرض حكم اعدام قرار گرفته بود و به راستي جانش در معرض تهديد بود، حاضر به اين مصلحت انديشي‌ها نشد و از آنچه حق مي‌دانست، کوتاه نیامد؛ هزينه هاي گزاف آن را نيز پرداخت.

سوم، روح لطيف و هنردوست و شاعرانه‌اي است كه در ايشان ديدم. چنين ويژگي‌اي را در روحانيت كمتر ممكن است ببينيم؛ اگر اشتباه نكنم و خاطرم باشد آقاي يوسفي چندين شعر نيز داشت كه اگر زماني خود صلاح بداند شايد منتشر کند. شاهد ديگر كه بر اين روحيه‌ی هنري و لطيف او دارم و برايم در ابتدا تعجب‌برانگيز بود، داشتن پيانو در منزل و ترغيب دختر نوجوانش، زهرا خانم، به آموزش و يادگيري اين ساز بود. الحق كه زهرا خانم هم اهتمام ويژه‌اي در اين خصوص داشت.

نكته آخر اينكه به نظرم ايشان مصداق كامل آيه 177 سوره بقره است كه مي فرمايد: «ليس البر ان تولو وجوهكم قبل المشرق و والمغرب و …/ نيكو كاري اين نيست كه روي خود را به جانب مشرق و يا مغرب بگردانيد، ليكن نيكوكار كسي است كه به خداي عالم و روز قيامت و ملائكه و كتاب و پيامبران ايمان داشته باشد و از دارایي‌هاي خود آنچه را دوست مي‌دارد به خويشان و يتيمان و فقيران و در راه ماندگان و سائلين و آزاد كردن بندگان صرف كند و نماز به پا دارد و زكات بدهد و به عهد خود به موقع وفا كند و در سختي‌ها و گرفتاري‌ها صبور و بردبار باشد، كساني كه به اين اوصاف آراسته‌اند، آنها به حقيقت جزو صادقين و راستگويان و متقين هستند.» مسير زندگي ايشان بيانگر مصاديق اين آيه‌ی شريف است. براي ايشان طول عمر با عزت و سلامت و شادكامي را از خداوند منُان آرزومنديم.