بایگانی

۱۰ فروردین ۱۳۹۹

پرونده ی یک جنگ متافیزیکی: ۲۰۲۰، شروع جنگ جهانی سوم

آرش ابراهیمی

از آلبرت انشتین نقل می‌شود که من نمی‌دانم در جنگ جهانی سوم چه تسلیحاتی استفاده خواهد شد اما تسلیحات جنگ جهانی چهارم سنگ و چوب خواهد بود. اکنون پس از گذشت چندین دهه که از بیان این سخن می‌گذرد، هنوز ادامه…

۲۶ اسفند ۱۳۹۸

ویروس کرونا: چرا باید از همین الان دست به کار بشید

محمد امین خشخاشی‌مقدم

با تمام اتفاقاتی که این روزها در مورد کرونا داره رخ می‌ده شاید خیلی سخت باشه که تصمیم بگیریم امروز باید چیکار کنیم. باید منتظر اطلاعات بیشتر باشیم؟ همین امروز یه کاری بکنیم؟ یا چی؟ توی این مقاله می‌خوام در ادامه…

۰۲ اسفند ۱۳۹۸

تحلیل ساختار شخصیتی و نظام فکری شیخ اشراق ، با تمرکز بر محورهای تأثیرگذار آنها بر حکیمان مسلمان

پری ایران‌منش

در تقسیمی غیرجامع، تاریخ فلسفه اسلامی به سه رویکرد مشایی، اشراقی و حکمت متعالیه تقسیم می‌شود. بنیانگذار فلسفه اشراق از پرنفوذترین حکمای مسلمان است که هم به‌لحاظ منش و شخصیت، و هم به‌لحاظ ساختار اندیشه تأثیر شگرفی در جریان‌های بعدی ادامه…

۱۰ دی ۱۳۹۸

محسن رنانی: من بسیار امیدوارم٬ آینده ایران تماشایی است

محمدرضا اسلامی

مقدمه: این گزارش دو بخش دارد که بخش اول، گزارش دیدار من با دکتر رنانی  در اواخر مرداد ۱۳۹۸ است و بخش دوم مصاحبه ای است که پس از حوادث آبان‌ماه امسال به صورت آنلاین با ایشان انجام دادم. دکتر ادامه…

۰۴ آذر ۱۳۹۸

بی‌قراری طبقه‌ی عمودی

محمدمهدی مجاهدی

اشاره:‌ این ایام، یادآوری مطالبی که بسیاری از ما درباره‌ی بی‌قراری‌های دی‌ماه ۹۶ گفته و نوشته بودیم، (متأسفانه) مناسبتی نو یافته است، با این امید که فراتر از مویه‌گری یا خودنکوهی یا سرزنش این و آن، این دست یادآوری‌ها بتواند ادامه…

۰۵ آبان ۱۳۹۸

گزارشی از گفتگو با دکتر صائمی پیرامون پژوهش فلسفی

عباس حقایقی

یکی از دغدغه‌های اصلی پژوهش‌گران هر حوزه‌ای، ارائه‌ی مقالات در مجلات معتبر داخلی و خارجی است. برای من، دیدار و گفتگو با افرادی که در این زمینه موفق بوده‌اند، همیشه الهام‌بخش بوده و سعی کرده‌ام از موقعیت‌هایی که برای صحبت با این‌گونه ادامه…

۱۳ مهر ۱۳۹۸

مکان دین در آینده ایران سکولار و مردم‌سالار

احمد صدری

مقدمه چهل سال پس از انقلاب اسلامی در ایران دیگر بنظر نمی‌رسد که اختلاف نظر چندانی میان روشنفکران لائیک و نواندیشان دینی پیرامون مدل سیاسی حکمرانی باقی مانده باشد. در سال‌های قبل از انقلاب مدینه فاضله این دو گروه، یعنی ادامه…

۰۲ مهر ۱۳۹۸

در رثای مقاله؛ هشت نسل مقالات اصیل علوم انسانی در ایران

مقصود فراستخواه

چکیده رشد علمی در ایران فریبنده شده است. نماگرهای غرورآمیز آن به همراه شواهد نگران‌کننده به یک پارادوکس تبدیل گشته است. نشانه‌های متناقض از آن می‌رسد. ایران کشوری است با پنجاه هزار مقاله علمی که در طی بیست سال، ۵۰ ادامه…

۰۵ شهریور ۱۳۹۸

گذار تدریجی ایران از «خانواده متعارف»

گفت‌وگو با حسن محدثی گیلوایی

ابتکار-زهرا داستانی: ‌آیا خانواده در ایران با بحران روبه‌رو است؟ این سوالی است که ذهن بسیاری را به خود مشغول کرده، بیش از همه ذهن مسئولان را. آمارهای ازدواج، طلاق، تجرد، تجرد قطعی، ازدواج سفید، مجردزیستی و‏… همه حکایت از ادامه…

۰۴ مرداد ۱۳۹۸

زندگی اصیل در مقابل زندگی غیر اصیل و عاریتی

مصطفی ملکیان

با عرض سلام محضر خانم‌ها و آقایان و ابراز خوشحالی از حضور در این جمع. موضوع بحث، زندگی اصیل با توجه به قطعاتی از نهج‌البلاغه و قطعاتی از تأملات مارکوس اورلیوس فیلسوف رواقی است. برای پرداختن به این بحث، الزامی ادامه…

۱۱ تیر ۱۳۹۸

فلسفه تحلیلی، زمینه‌ها و گرایش‌های آن در گفت‌وگو با محمدمهدی مجاهدی

سجاد صداقت

داستان مصاحبه پرونده فلسفه تحلیلی فرهیختگان از ایران شروع و به هلند ختم شد. در شرایطی که برای این پرونده قصد داشتیم با یکی از اساتید داخل کشور مصاحبه کنیم اما او به دلیل مخالفت با کشاندن بحث‌های فلسفه به درون ادامه…

۰۹ خرداد ۱۳۹۸

با انقلاب اسلامی، فرایند تشکیل دولت-ملت مدرن در ایران به هم ریخت

داریوش آشوری

پرسش درباره‌ی مسایل بنیادی ایران، و تعریف هویت ملی را این بار با داریوش آشوری، زبان‌شناس و پژوهشگر فلسفه‌ی سیاسی مطرح کرده‌ایم. در این گفتگو به مفهوم ایرانیت، دولت-ملت و پیوند آن با مذهب، زبان و فرهنگ در ایران پرداخته‌ایم. ادامه…

۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۸

نقش روشنفکر در عرصه عمومی

حسین پایا، علی پایا

«وضعیت روشنفکری در ایران» مدتی است که مورد بحث و بررسی اهالی اندیشه قرار می‌گیرد و نظرات متفاوتی پیرامون آن وجود دارد؛ برخی به بی‌اثری آن در این روزها نظر می‌دهند و برخی هم معتقدند حتی بیش‌ از پیش فعال ادامه…

۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۸

بازخوانی اخلاقیِ مسئلۀ گوشت‌خواری در عرفان اسلامی

محسن شعبانی، سروش دباغ

چکیده گیاه‌خواری یک سنت شرقی است. اعتقاد بر این است که شکل‌گیری این سنت در غرب، چه در میان فیلسوفان اخلاق و چه در میان مردم عادی تحت‌تأثیر آموزه‌های آیین بودا و دین هندو شکل گرفته است. بر اساس این ادامه…

۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۸

فرجام یک عشق ـ نامه دختر تَرسا به فریدالدین عطار نیشابوری

نامه‌ی تِرسای قدیس به فریدالدین عطار نیشابوری در واقع خوانش داستان تحسین‌شده‌ی «شیخ صنعان و دختر ترسا» از نگاه زن قصه است. قدیس تِرسا در این نامه‌ی تاریخی، ماجراهایی را شرح می‌دهد که طی ۲۳ سال پس از بازگشت شیخ ادامه…

۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۸

چگونه در مسیر توسعه عقب ماندیم؟ نخبگان مصلح تنهایند

علی رضا قلی

«جامعه‌شناسی نخبه‌کشی» اکنون به چاپ چهل‌ویکم رسیده است و همچنان با شمارگان بالا منتشر می‌شود. علی رضاقلی نخستین‌بار در سال۷۷ این کتاب را منتشر و این سؤال را مطرح کرد که آیا تغییر و اصلاح در ساخت و بافت جوامع ادامه…

۰۳ اردیبهشت ۱۳۹۸

در نقد اندیشه های الهیاتی سروش:

سروش به طبیعی کردن حداکثری دین روی آورده است

ابوالقاسم فنایی

ابوالقاسم فنایی استادیار دانشکده فلسفه دانشگاه مفید در نشست «بررسی و نقد الاهیات دکتر عبدالکریم سروش» در دانشگاه مفید قم، به نقد آرای الاهیاتی عبدالکریم سروش پرداخت. فنایی در ابتدای ارائه خود گفت: در خوانش دین شناسانه سروش نقش عوامل ادامه…

۲۷ فروردین ۱۳۹۸

هرمنوتیک و خوانش نواندیشان دینی از متن مقدس در ایران معاصر

فرهاد خسرو خاور، محسن متقی

اگر سال های دهه  ۱۳۷۰ را دوران شکوفایی و رشد جریان روشنفکری دینی در ایران بدانیم از اواخر دهه ۱۳۸۰ دوران کم رنگ شدن، افول و کسوف این جریان آغاز شد. اندیشیدن در باره این گروه از روشنفکران و چون ادامه…

۲۷ اسفند ۱۳۹۷

رام‌کردن زن سرکش؛ خوانشی فمینیستی از آیه ۳۴ نساء

زمانه مفیدی

مطالعات فمینیستی در حوزه اسلام درباره هیچ آیه‌ای بیش از آیه جنجالی نساء ۳۴ بحث نکرده است. دلیل آن هم کثرت برداشت‌های حقوقی و اجتماعی است که از آیه شده است. برداشت‌هایی که پایه و اساس اکثریت نابرابری‌های جنسیتی در ادامه…

۱۹ اسفند ۱۳۹۷

دین و دولت در عصر پسا اسلام گرایی

مجتبی‌ مهدوی

  اسلامیسم و دولت دینی   دولت دینی ایده محوری گفتمان اسلام گرایی است. اما اسلام گرایی چیست؟ اسلامیسم را با سه رویکرد می‌توان ارزیابی کرد. رویکرد نخست، اسلام گرایی را پدیده ایی مطلقاً سنتی‌ تعریف می‌کند. در این دیدگاه، ادامه…

۳۰ بهمن ۱۳۹۷

جهدِ کم توفیقِ عقلایِ قم

در میان علما و فقهای قم، هستند روحانیونی که به صراحت، حکم به تعطیلی عقل می­دهند و از آن پروایی ندارند. پشت پا به فلسفه و عرفان و هر برساخته­ ی بشری می­زنند، روی خوشی به علم و دانشِ جدید ادامه…

۲۲ بهمن ۱۳۹۷

بحران ونزوئلا و شکست چاوزمو

مهدی نوربخش

مطالعه ونزوئلا و دولت چپ گرا و پوپولیستی این کشور در زمان چاوز و مادرو و در حال حاضر که این کشور با بحرانهای بزرگ، سیاست ناموفق و یک دولت کاملا شکست خورده (Failed State) روبروست، برای فعالان سیاسی در ادامه…

۰۷ بهمن ۱۳۹۷

تضادهای قانون اساسی با آیت‌الله خمینی، وقایع ۶۷ و کلاهبرداری‌های تاریخی از ایرانیان

امین کریم‌الدینی

حضور ارجمند استاد گرامی حسن یوسفی اشکوری با سلام و هزاران سپاس از گشودن باب گفت و گو و مباحثه اجازه می خواهم توضیحاتی را درباره متن پاسخ شما به نقد خویش بر «مستند بهتان برای حفظ نظام» ارائه دهم. ادامه…

۰۱ بهمن ۱۳۹۷

منطق تاسیس و توسعه امام‌زاده‌ها

محسن حسام مظاهری

یک مزارات مذهبی، به‌خصوص مهم‌ترین آن‌ها یعنی امامزاد‌ه‌ها، جایگاهی مهم در تشیع ایرانی دارند. طبق آمار رسمی «سازمان اوقاف و امور خیریه کشور» (به‌عنوان متولی اصلی مزارات مذهبی کشور) در سال ۱۳۷۲، در ایران تعداد ۳۴۰۰ امامزاده وجود داشته است ادامه…

۲۶ دی ۱۳۹۷

سنگ‌نوشته «اَلْزُهَیْر»، پایانی بر اسلام‌شناسی نوین؟

مزدک بامدادان

در نخستین سال سده ۲۱ کریستف لوکزنبرگ(۱) با چاپ کتاب «خوانش سریانی- آرامی قرآن»(۲) بازه نوینی را در اسلام‌شناسیِ بازنگرانه گشود. این کار در اندک زمانی با انبوهی روزافزون از پژوهشگران رشته‌های گوناگون و در همکاری میان‌رشته‌ای پی‌گرفته شد و ادامه…

۰۵ دی ۱۳۹۷

نقدی بر مواضع کدیور، اشکوری و سروش در مستند «بهتان برای حفظ نظام»

امین کریم‌الدینی

توضیح زیتون– انتشار مستند«بهتان برای حفظ نظام» در تلویزیون بی‌بی‌سی با واکنش‌های وسیعی روبرو شد. با توجه به این‌که زیتون در ستون نوا‌ونمای خود اقدام به انتشار لینک و باز نشر این ویدیو کرده بود، از میان نقدهای منتشر شده ادامه…

۰۴ دی ۱۳۹۷

فکر ملی ایرانیان؛ «کثرت در وحدت»

مقصود فراستخواه

بیان مسأله ایران در گذشته «ممالک محروسه» به حساب می آمد ولی در مشروطه بود که تبدیل به «ملت –دولت» شد. چرا تا کنون تأسیس «ملت –دولت» در ایران با انواع موانع مواجه بود؟ فکر ملی در ایران چه تعارض ادامه…

۱۲ آذر ۱۳۹۷

از نامه جنجالی به شبیری زنجانی تا حدود اختیارات ولی فقیه

گفت‌وگو با محسن غرویان

عصرایران؛ هومان دوراندیش – در هفته‌ای که سپری شد، نامۀ انتقادی آیت‌الله یزدی به آیت‌الله شبیری زنجانی، موجی از انتقادات را متوجه این سیاستمدار کهنه‌کار جمهوری اسلامی کرد. در بین انتقادات اما، شاید این نکته مغفول ماند که آیا شهروندان ادامه…

۰۵ آذر ۱۳۹۷

دین پژوهی در مواجه با فلسفه و تاریخ

گفت‌وگو با محمدعلی امیرمعزی

سیدکوهزاد اسماعیلی- ضمن سپاس از زمانی که در اختیار ما گذاشتید، در ابتدا می خواهیم درباره ی علاقه ی شما به تاریخ تشیع و به طور کلی شیعه پژوهی سؤال کنم. البته چند وقت پیش و در جلسه ی معرفی ادامه…

۲۳ آبان ۱۳۹۷

پرده هفتم حاکمیت برای مرجعیت مستقل

محسن کدیور

مروری بر نقش نیابتی محمد یزدی در سرکوب استقلال حوزه علمیه قم محمد یزدی رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه قم و عضو فقهای شورای نگهبان به آقا موسی شبیری زنجانی از مراجع تقلید در تاریخ ۵ آبان ۱۳۹۷ نامه تهدیدآمیز ادامه…