Categories: نوا و نما

مسئله هویت: علیرضا مناف‌زاده، حسن یوسفی اشکوری و محمدرضا نیکفر

انجمن آزادی اندیشه با همراهی ایران‌ آکادمیا کنفرانس «مسئله هویت» را شنبه ۱۴ دسامبر ۲۰۱۹ (۲۳ آذر ۱۳۹۸) در شهر کلن آلمان با سخنرانی علیرضا مناف‌زاده،‌ حسن یوسفی اشکوری و محمدرضا نیکفر برگزار کرد.

عنوان سخنرانی علیرضا مناف‌زاده «کتاب‌های درسی تاریخ: پیام آوران صلح یا منادیان کینه و نفرت» بود. مناف‌زاده سخنرانی خود را با پاسخ به این پرسش‌ها آغاز کرد: هویت‌های ملی از چه زمانی در اروپا ساخته شدند و چگونه سرآمدان سیاسی و فرهنگیِ جامعه‌های غیرغربی به ویژه جامعه‌های شرقی و خاور میانه ‌ای زیر تأثیر اروپا دست به هویت سازی ملی زدند؟هویت منفی و هویت مثبت ملی یعنی چه؟ و چرا هویت ملی ایرانی هویتی منفی است؟

او سپس با بررسی کوتاه کتاب‌های درسیِ تاریخ در ایران و بعضی کشورهای عربی نشان داد که اولاً،  تصویر ذهنی ایرانیان در تاریخ‌هایی که در مدارس کشورهای عربی به بچه ها درس می‌دهند چیست؛ و ثانیاً،‌ تصویر ذهنیِ عرب‌ها در تاریخ‌هایی که به بچه‌های ایرانی درس می‌دهند چیست.

از علیرضا مناف‌زاده مقاله مرتبطی در نشریه آزادی اندیشه شماره ۸ با نام «هویت: گوهری نامشهود یا تصویری خیالی» (صفحه ۱۲ تا ۳۵) منتشر شده است که اینجا قابل دسترسی است.

ویدئوی سخنرانی علیرضا مناف‌زاده:

عنوان سخنرانی حسن یوسفی اشکوری «سه نکته اساسی در ارتباط با دین و ملیت» بود. اشکوری پس از ارائه تعاریفی حداقلی از دین و ملت و ملیت به سه نکته ضروری اشاره کرد: یکم. نخست آن که، اگر قرار بر هویت تاریخی و فرهنگی و ملی هر قوم و از جمله ایران باشد، البته دین از مهم ترین مقوّمات تشکیل ملیت بوده و هست؛ نکته مهم دیگر پرسش از رابطه بین ملیت، دین و امت است؛ و نکته واپسین به این باز می‌گردد که بازنشسته کردن سیاسی دین و نهادهای دینی در نظام های مدرن سکولار امروزین، هرگز به معنای بی اعتباری کل دیانت و یا حذف آموزه های دینی و مذهبی به طور عام و یا به طور خاص در جهان اسلام و یا ایران شیعی نیست.

از حسن یوسفی اشکوری مقاله مرتبطی در نشریه آزادی اندیشه شماره ۸ با نام «دین، ملیت و ملت؛ گذشته، حال و آینده» (صفحه ۸۴ تا ۱۰۵) منتشر شده است که اینجا قابل دسترسی است.

ویدئوی سخنرانی حسن یوسفی اشکوری:

عنوان سخنرانی محمدرضا نیکفر «نقد سیاست هویت» بود. نیکفر در سخنرانی خود به این موضوع پرداخت که مفهوم ایدئولوژیک “هویت” چه می‌گوید و سیاست مبتنی بر آن چه سیاستی است. نکته مرکزی این سخنرانی را چنین می‌توان خلاصه کرد که سیاست هویت سیاستی آزادی‌خواه و عدالت‌جو نیست، به مسائل اساسی تبعیض، بهره‌کشی، خشونت و محیط زیست پاسخ نمی‌دهد و کاملا محتمل است که به خشونت بینجامد.

از محمدرضا نیکفر گفت‌و‌گوی مرتبطی در نشریه آزادی اندیشه شماره ۸ با نام «نقد سیاست هویت» (صفحه ۳۶ تا ۵۳) منتشر شده است که اینجا قابل دسترسی است.

ویدئوی سخنرانی محمدرضا نیکفر:

 

Recent Posts

اعتبار فرآیندی محاکم؛ پاشنه آشیل انسجام داخلی و دیپلماسی بین‌المللی

  مقدمه: گسست میان نص قانون و وجدان جمعییکی از بنیادی‌ترین کارکردهای نظام حقوقی در…

29 آگوست 2026

قدرت، دریا و ایران؛ کالبدشکافی یک روایت ژئوپلیتیک

نوشتاری با عنوان «تأملی بر فرصت نهفته در آینده ایران؛ برخاستن از خاکستر بحران‌ها در…

29 آگوست 2026

تجربه دینی و بحران درک واقعیت در جهان مدرن

تجربه دینی چیست؟ در ترازوی نقد ۱ —طرح مسئله پرسش از ماهیت آگاهی، جایگاه انسان…

29 آگوست 2026

نقدی بر «انحطاط روشنفکری دینی در ایران معاصر»

اخیرا مقاله‌ ای در چهار بخش با عنوان " انحطاط روشنفکری دینی در ایران معاصر"…

29 آگوست 2026

فلسفه‌ی اخلاقِ باور در سیاست

یکی از شاخه‌های بسیار مهم فلسفه، اخلاق باور نام دارد. اخلاق باور، حیطه‌ی فکری است…

29 آگوست 2026

یادمانده‌هایی از آشنایی با زنده یاد ابراهیم یزدی

  به مناسبت نهمین سالگرد درگذشت دکتر ابراهیم یزدی دقیقا به یاد ندارم که از…

29 آگوست 2026